سینماروزان: ایرن زازیانس ازجمله بازیگران سینمای پیش از انقلاب بود که علیرغم بازی در دو فیلم بعد از انقلابی “خط قرمز” و “جایزه” خیلی زود ممنوع الفعالیت شد و تا زمان فوتش در ابتدای دهه نود نتوانست بازیگری را تجربه کند.
شاید کمتر کسی بداند ایرن سابقه بازی و همکاری با علی حاتمی در سریال “هزاردستان” را هم داشته است؛ ایرن هم طراحی لباس بخشی از سریال را برعهده داشته و هم در بخشهای محذوفه سریال، بازی کرده است.
محمدمهدی دادگو مدیر تولید “هزاردستان” در روایتی تازه از تولید این سریال به شرق گفته است: علی حاتمی صورت اسامی بازیگران اصلیاش برای گفتوگوی من با آنان و انعقاد قرارداد داده بود؛ نام بازیگر و نام نقش. تنها فعالیت نمایشی دایر در آن زمان «جاده ابریشم» بود. «سربداران» یک سال بعد آمد. حاتمی تمام بار «بیکاری» اهل سینما را انگار بر دوش داشت. خیلی زود به یکدیگر اعتماد کرده بودیم.
دادگو ادامه داد: روز به روز قواعد جدید در امور نمایش وضع میشد، قانون نبود، ابلاغ سلیقه هر مدیری بود که میآمد و چیزی میماند و میرفت ولی تهمانده سلیقهاش، ماهیت ضابطه میگرفت. حاتمی به خوبی این موقعیت را درک کرده بود اما بسیاری بلاتکلیف بودند. بیکاری بیداد میکرد. تکلیف حاتمی این بود که از همه خبر میگرفت. در قصهاش نقش میآفرید و در همین حال کار ایجاد میکرد. البته بازیگران قدیم سینما وضعیتی نامعلومتر داشتند. بعضی را میخواست به من میگفت، من میپرسیدم، بعد از مدتی یا میگفتند: نه! یا بلامانع بود. آنگاه جمعی تصمیم دیگری میگرفت، ایجاد کار در پشت صحنه.
دادگو افزود: یک نمونه از بازیگران قدیمی، ایرن زازیانس بود. (ایرن بازیگر مشهور). علی گفت: اگر موافقی با او قراردادی ببند. باید شأن او رعایت میشد. در ملاقات با ایرن گفتم: حاتمی گفته است که خانم ایرن سلیقه ممتازی در لباس به ویژه دوره قاجاری دارد. ما نیاز به این تخصص شما داریم و قرارداد مسئولیت لباس سریال منعقد شد.
مدیر تولید “هزاردستان” با اشاره به ایفای نقش ایرن در این سریال گفت: ایرن در بخشهای داخلی سال ۱۳۵۸ سریال ، بازی کرده بود، آن زمان حجاب اجباری نبود، علی حاتمی اندرونی دوره قاجاری را گرفته بود و ایرن با سابقه بازی در “سلطان صاحبقران” در بخش اندرونی قاجار “هزاردستان” هم بازی کرد.
محمدمهدی دادگو درباره سرنوشت سکانسهای ایرن گفت: در سال ۵۹ حجاب اجباری شد و آن صحنههای ایرن هم غیرقابل پخش شد! نقش باشکوه زن قاجاری ایران در سریال به مسئولیت لباس تبدیل شد و ایرن تا آخرین لحظات همکاری کوشید کار خود را به عنوان طراح لباس به درستی انجام دهد.
به خیلیها بعد از انقلاب ظلم شد. و خیلیها هم با بی حقی تمام چه گستاخانه سر سفره انقلاب نشستند. هنرپیشه های قدیمی عمدتا ناجوانمردانه مورد ظلم واقع شدند. علت هم این بود که نمیخواستند هیچ میراثی از قبل از انقلاب برای مردم بمونه. مردم باید گذشته را فراموش میکردند در حالیکه چیزی هم بهشون عرضه نمیشد.از همه ستمدیده تر هنرپیشه های زن هستند. قبل انقلاب پدر مادرهای سنتی به بدی ازشون میگفتند در حالیکه بعد انقلاب معلوم شد اشتباه میکردند. واقعا بار مسئولیت اینهمه ستمی که شد روی دوش کی هست؟ مثلا، محسن مخملباف چجوری شب میخوابه؟ البته از محسن مخملباف بدتر هم هست که نمیدونم اگر قیامتی باشه که بعید میدونم باشه چجوری جواب خواهند داد؟