سینماروزان/احمد محمداسماعیلی: سریال «الگوریتم» اثری پلیسی امنیتی براساس سنت سریال سازی تلویزیون در این ژانر بعد از تجربه های موفقی مثل خانه امن و فصل اول گاندو است؛ تجربه هایی که بعدتر در مواردی مثل سرجوخه و فریبا چندان موفق از کار در نیامدند.

الگوریتم تقریبا از الگوی سریالهای امنیتی که ابوالفضل صفری تهیه کرده است و بخشی از داستان در خارج از کشور روایت می شود پیروی می کند و تلاش می کند با استفاده از تصاویر خوش آب و رنگ سایر کشورها نظر مخاطبش را به خود جلب کند به بیان بهتر تقریبا کمتر ردپایی از کارگردانی بیژن میرباقری در اثر به چشم میخورد و اساسا کاریست متعلق به صفری که به فرض تغییر کارگردان هم بعید بود از نتیجه‌ی فعلی چندان عدول کند.

ورای تکرار مکررات و گاندوبازی‌، نقطه ضعف بزرگ سریال الگوریتم فیلمنامه آن است که بیشتر مناسب ساخت یک مینی سریال شش-هفت قسمتی است تا یک سریال سی و چند قسمتی و به همین دلیل مدام شاهد تصاویر یک شکل و بدون منطقی هستیم که شخصیتها در حال رانندگی ، رفتن به کافی شاپ و یا خوردن غذا هستند.
اگر سریالهای نسبتا موفق اخیر را مرور کنیم به مواردی مثل وحشی یا در انتهای شب برخورد میکنیم که در ویژگی هشت قسمتی بودن، مشترکند؛ الگویی که سالهاست در سریال سازی جهانی نیز دنبال میشود و ابتدا یک پایلوت ۵ تا ۸ قسمتی ارائه میکنند و سپس براساس بازخوردهای صورت گرفته تصمیم میگیرند برای ادامه‌ی کار.

شاید اگر سریال الگوریتم هم به صورت یک مینی سریال نهایتا ده قسمتی تولید میشد به مراتب جذاب تر بود تا این نسخه مطولی که سی قسمت را رد کرده.

ضعف دیگر سریال، تراز نبودن قطبهای خیر و شر با یکدیگر است. سرگرد سیاوش کیان و مافوقش به هیچ وجه کاریزما و شخصیت پردازی درستی در سمت قطب مثبت را ندارند و همین است که باعث میشود رفتار و سکنات آنها مرتب یادآور الگوی نیروهای امنیتی گاندو باشد! قدری هویت دار کردن شخصیت و بالا بردن فاز پژوهش برای شخصیت پردازی قطعا کاراکترها را به مراتب سمپات‌تر میکرد.

از همه اینها گذشته معلوم نیست چرا استانداردهای اجرای نماهای اکشن پرتعقیب و گریز در سریالهای جنایی-که اصلا باید بر چنین طراحی تمرکز کنند- این قدر پایین است. بیژن میرباقری کافی بود یکی از آثار ساموئل خاچکیان مثلا فیلم معمایی-پلیسی «یوزپلنگ» را چند بار میدید تا خیلی راحت دکوپاژ زدوخورد و کشمکش‌های استیلیزه را درک میکرد.
وقتی خاچکیان دقیقا چهل سال پیش و با حداقل ابزار می‌توانست بالای نیم ساعت سکانس های مهیج برای فیلمی صد دقیقه‌ای بگیرد و از درگیری در قطار تا درگیری لب مرز تا درگیری در عمارت اعیانی تا درگیری در خیابانهای تهران را به خوبی بازسازی کند چگونه است که اکنون نمی‌توانیم حتی جرات کنیم که مثلا در یک درگیری جاده‌ای، قهرمان را روی سقف قطار ببریم؟؟

سینماروزان/امید عشریه: ما برای انتخاب بازیگران زن خارجی، بر اساس نیازسنجی حرکت می‌کنیم؛ مثلا وقتی در «سرجوخه» یک پرستو داریم من باید کدام بازیگر را بگذارم تا نقش پرستو را بازی کند؟ طبیعتاً چنین چیزی را نداریم پس انتخاب ما به بازیگران خارجی محدود می‌شود.

ابوالفضل صفری تهیه‌کننده سریال امنیتی روی آنتن #تمام‌رخ با بیان مطلب فوق بیان کرد: وقتی سراغ بازیگران خارجی می‌رویم باز محدود می‌شویم به بازیگران خارجی که فارسی بلد باشند چون خواندن زیرنویس برای بیننده سخت است و اساسا او به تماشای یک سریال از تلویزیون ایران نشسته است. 

وی ادامه داد: مقتضیات طراحی قصه و شیوه اجرای پروژه است که باعث انتخاب بازیگران می‌شود یعنی فرایند انتخاب بازیگران ذیل آن‌ها و در اولویت سه و چهار است. پس این موضوع در سریال ما قابل دفاع است.

او در پاسخ به این که چه فرآیندی طی می‌شود تا بازیگران خارجی در سریال‌های ایرانی حضور داشته باشند و چه ملاحظاتی وجود دارد، هم بیان کرد: این موضوع چند شیوه دارد؛ یکی مبتنی بر درام است، مثلا همان چیزی که آقای فتحی در «مدار صفر درجه» اجرا کرد، دیگری هم مبتنی بر نیاز است که در کارهای ما شاهدش هستید، مثلا این چنین است که نیاز به یک خانم سیاه‌پوست داریم که فارسی بلد باشد آن موقع به سراغش می‌رویم. در همین سریال سه نقش داریم که بازیگرانش می‌توانستند به صورت دست و پا شکسته فارسی صحبت کنند اما بیانشان خیلی بد بود ما صحبت‌های آنها را دوبله کردیم و این امر قابل قبول بود اما اولویت ما این بود که بازیگری داشته باشیم که اگر بیانش خوب نیست حداقل لیپ-سینک او خوب باشد. 

صفری اظهار داشت: در مورد خانم لانا که در سریال تمام‌رخ بازی کرده باید بگویم او چند دوره برای این نقش آموزش دید در ادامه هم او در «مارماهی» کارکرد خواهد داشت ؛ گرچه نقش‌ها هیچ ربطی به هم ندارند اما بر اساس جنس بازی و توانمندی این کار را می‌کنیم چون این موضوع به گونه‌ای است که دوباره به قلابی گیر می‌کنیم و ایشان یکی از گزینه‌های جدی خواهد بود. عرضم این است که چند نفر آموزش دیده‌اند و امکانی هستند که از آنها بهره برداری شوند.

صفری درباره خط داستانی سریال «تمام رخ» به کارگردانی محمود معظمی گفت: در «تمام رخ» یک زندگی معمولی روایت می‌شود که در ادامه تبدیل به یک مساله می‌شود و اصطلاحاً این خط امنیتی از یک زندگی معمولی درمی‌آید. وقتی شما یک اثر امنیتی می‌سازید باید ببینید نیازسنجی آن چگونه بوده است و کدام مشکل، کدام مساله از مجموعه مسایل امنیتی و رسانه‌ای در قالب آن پوشش داده می‌شود؟ در حال حاضر آنچه بیشتر رواج پیدا کرده، این است که سطح مسایل امنیتی ساده شده است. یعنی قبلاً جاسوسی و عمل تروریستی جزو مسایل پیچیده بود ولی در سالیان گذشته با توجه به خط طراحی سرویس‌های اطلاعاتی مقابل، جنس این مسایل تغییر کرده و از آدم‌های پیچیده به سطح شهروندان عادی رسیده است به خاطر همین جنس روایت قصه ما در این سریال هم از جنس زندگی شهروندان عادی با یک بستر ظاهراً عادی است. تاکید می‌کنم با یک بستر «ظاهراً عادی»! 

این تهیه کننده در پاسخ به این سوال که نیازسنجی برای پرداختن به سوژه‌های امنیتی با چه مدلی انجام می‌شود، توضیح داد: نیازسنجی دو وجه دارد؛ یکی وجه رسانه‌ای یکی وجه امنیتی. در وجه رسانه‌ای به این فکر می‌کنیم که به سمت کدام موضوع برویم تا هم به درد امروز بخورد، هم دیدنی باشد و هم تازگی داشته باشد. تصمیم‌گیر این موضوع هم تلویزیون است. به این صورت که ما پیشنهادات خودمان را می‌دهیم؛ مثلاً می‌گوییم آثاری در حوزه فضای مجازی، سایت‌های شرط‌بندی، داعش و … داریم، انتخاب اولویت این موضوعات از وجه رسانه‌ای با تلویزیون است اما از وجه امنیتی مربوط به بالادستی‌ها می‌شود، تلویزیون هم به‌عنوان یکی از ارکان کشور با سایر نهادها همکاری دارد. یعنی مثلاً می‌گوید الان اولویت مساله امنیتی شما چیست و آنها اولویت‌ها را مشخص می‌کنند. سه‌گانه اخیر یعنی «تمام‌رخ»، «سرجوخه» و «مارماهی» (که البته سومی هنوز ساخته نشده است) قرار بود قبل از «خانه امن» ساخته شوند؛ اینها سه‌گانه‌ای بودند که خط اصلی آن ابتلای مردم عادی به مسایل امنیتی بود. در آن مقطع اما نیازسنجی شد و تصمیم‌گیران بالادستی تصمیم گرفتند «خانه امن» ساخته شود در واقع گفتند موضوع تروریست و داعش اولویت بیشتری دارد. وقتی هم پخش شد هنوز همه چیز داغ بود مثل انفجارها و…

ابوالفضل صفری که سریال های «سارق روح»، «ترور خاموش»، «سرجوخه» ، «خانه امن» ، «تمام رخ» و «عاشورا» در کارنامه‌ اش دیده می شود، ادامه داد: این حاصل همان هوشمندی است که گفتم؛ یعنی نیازسنجی مبتنی بر یک هوش امنیتی شکل می‌گیرد اصلا فرق سرویس امنیتی کشور با اداره‌های مختلف این است که آنها کیفیتی از هوش را دارند یعنی اینکه متوجه می‌شوند کشور به لحاظ امنیتی در آینده به کدام سمت می‌رود و مسایل ما در سال‌های آتی چیست. مثالی می زنم؛ حتماً سه سال پیش ما می‌دانستیم امسال گرفتار مساله کم‌آبی می‌شویم پس لازم نیست کم آب شویم بعد آنگاه به فکرش بیفتیم یا مثلاً می‌توانستیم حدس بزنیم قیمت دلار در چند سال آینده به کدام سمت می‌رود پس نیاز نیست صبر کنیم تا ببینیم قیمت دلار چقدر می‌شود. درواقع مسایل تحلیل می‌شوند و بر اساس آن، نیازی اعلام می‌شود یعنی یک فرایند دارد، درباره این فرایند در جاهای مختلف تصمیم‌گیری می‌شود، تلویزیون هم به لحاظ رسانه‌ای آن را به ما ابلاغ می‌کند و ما هم به سراغ ساخت می‌رویم.

صفری درباره این که نهادهای بیرونی بر فرایند ساخت سریال های امنیتی دخل و تصرف دارند یا در مسیر ، همه چیز بر اساس تعامل دو سویه با سازمان صدا و سیما و نهادهای بالادستی رخ می‌دهد، بیان کرد: نه نمی‌توانند از هم فاصله بگیرند؛ یعنی حتماً باید هسته مشاورانی به چنین آثاری اضافه شوند. چون جنس این کارها فرق می‌کند، قصه‌ها وقتی خاص می‌شوند این چنین هستند. مثلاً «خانه امن» از همین جنس بود. درواقع شما با یک تیم عملیات طرف هستید وقتی تیم عملیات دارید اجزای آن باید بررسی شود و رفتارهای تیم عملیاتی قصه باید کاملاً واقعی باشد یا اگر داعش در قصه دارید داعش شما باید واقعی باشد. اساساً فرق این جنس از کارها با کارهای دیگر توجه به جزییات زیادش است که منتهی به کیفیت می‌شود.

تهیه کننده «تمام رخ» درباره سوژه مرکزی این سریال که تحریم دارو است هم گفت: خط اصلی این ماجرا تحریم‌های هوشمند است؛ به این معنا که جنس تحریم‌ها تغییر کرده، از تحریم بانکی خارج شده و به لایه‌های پایین‌تر آمده است. درواقع مسایل معیشتی مردم را هدف قرار داده‌اند. دارو هم یکی از ارکان معیشت مردم است فرایندی که برای سخت‌تر شدن زندگی مردم طراحی کرده‌اند این است که دسترسی مردم را به هر چیزی سخت یا غیرممکن کنند. این خط کلی سریال است به خاطر همین این بار موضوع دارو در اولویت بود ما این سریال را چهار سال پیش طراحی کردیم ولی شما امروز مساله دارو را در کشور می‌بینید. این ناشی از همان هوش است که پیش از این درباره آن صحبت کردم یعنی به این فکر کردند که دارند موضوع دارو را مساله‌دار و سختش می‌کنند، حالا می‌بینیم که در دسترسی به دارو و مواد اولیه مشکل پیدا کرده‌ایم و این واضح است.

سینماروزان/مهدی فلاح صابر: در حالی که در هفته‌های اخير سازمان در رویه ای عجیب از انتشار نتیجه نظرسنجی مرکز تحقیقات درباره میزان مخاطبان آثار پرهیز می کند، خبرهایی در گوشی درباره میزان مخاطبان سریال ها به گوش می رسد.

در تازه ترین مورد، شنیده می شود که میزان مخاطبان سریال امنیتی «تمام رخ» پس از بیست قسمت از 35 درصد گذشته است. پخش این سریال از سوم دی ماه در شبکه سه شروع شد و حالا 21 قسمت از آن روی آنتن شبکه سه رفته است.

براساس شنیده ها #سریال_تمام_رخ پس از هشت قسمت صاحب ۲۶ درصد مخاطب شد و به مرور میزان بیننده های آن افزایش یافت و حالا به ۳۵ درصد مخاطب رسیده است؛ درصدی بالاتر از سریالهای کمدی روتین و تاریخی‌طورهای شهرزادمآب که آنتن را مشغول کرده‌اند.

آخرین نظرسنجی رسمی صدا و سیما درباره سریال ها مربوط به ماه رمضان بود که «خوشنام» از شبکه یک ۸ .۳۲ درصد، «نجلا ۲» از شبکه سه  ۱. ۳۲ درصد، «از سرنوشت ۴» از شبکه دو ۲. ۲۶ درصد و « مسافران شهر» از شبکه پنج ۴. ۳ درصد بیننده داشتند.

با این حساب، اگر شنیده‌های مرتبط با آمار مخاطبان «تمام رخ» را ملاک قرار دهیم می‌توان گفت این سريال امنیتی صاحب رکوردی منحصر بفرد شده است و نشان از آن دارد که همچنان عنصر تجربه در سریال سازی به کار می‌آید. کارگردان و تهیه‌کننده این سریال در سال‌های اخیر در تولید سریال برای تلویزیون تجربه های مختلفی داشته‌اند که عامل حفظ سطحی میانه از استانداردها شده.

سریال «تمام رخ» به کارگردانی محمود معظمی و تهیه کنندگی ابوالفضل صفری با موضوع تحریم و تروریسم اقتصادی ساخته شده است. رحیم نوروزی، آرش آصفی، مهدی سلوکی، معصومه بافنده، شیدا یوسفی، احسان امانی، ویدا جوان، نگین صدق‌گویا، سوتلانا سوپیلنیاک (بازیگر اوکراینی)، بهزاد خداویسی، علیرام نورایی، مهدیه نساج، مهوش وقاری، سپیده مرادی، مانی رحمانی، سولماز حصاری، وحید نفر و کاظم هژیرآزاد در این سریال بازی کرده اند.

سینماروزان: حدود یک ماه قبل بود که با ارائه گزارشی در سینماروزان درباره چگونگی ورود سریالی ارگانی به نام “عاشورا/موقعیت مهدی” به جشنواره فجر طرح پرسش کردیم.(اینجا را بخوانید)

پرسش سینماروزان هیچ واکنشی از سوی دبیر جشنواره فجر چهلم به دنبال نداشت و درنهایت نام این سریال در فهرست فیلم‌های مسابقه فجر آمد. عجبا که در لیست جشنواره، نام تهیه‌کننده سریال از ابوالفضل صفری به حبیب والی‌نژاد تغییر یافته بود!؟

به تازگی تهیه‌کننده این سریالِ محصول سیمافیلم تلویحا استفاده از تهیه‌کننده صوری برای ورود به فجر چهلم را تایید کرده.

ابوالفضل صفری تهیه‌کننده اصلی “عاشورا” به خبرگزاری ایسنا گفت: سرمایه‌گذار این پروژه، تلویزیون و مرکز سیما فیلم است؛ برای ارائه به جشنواره وقتی سازمان، من و کارگردان را معرفی کرد مجموعه وزارت ارشاد و معاونت ارزشیابی اعلام کردند که تهیه‌کننده‌ی پروژه فاقد سوابق سینمایی است و چون تاکنون فیلمی تهیه نکرده امکان صدور پروانه نمایش وجود ندارد.

صفری ادامه داد: بعد از عدم پذیرش تهیه‌کنندگی بنده از سمت معاونت نظارت، تلویزیون برای اینکه فرصت ثبت‌نام در جشنواره از دست نرود، حبیب والی‌نژاد را به عنوان تهیه‌کننده‌ نسخه سینمایی معرفی کرد.

صفری درباره اینکه در نهایت فیلم در جشنواره فیلم فجر به تهیه‌کنندگی چه کسی اکران می‌شود؟ گفت: دو اتفاق خواهد افتاد؛ یا در این فاصله مجوز تهیه‌کنندگی بنده صادر می‌شود و به ارشاد معرفی می‌کنیم یا اینکه مثل خیلی از فیلم‌های دیگر نام دو تهیه‌کننده در تیتراژ می آید!

سینماروزان/حامد مظفری: انتشار خبر رونمایی یک سریال تلویزیونی در جشنواره فیلم فجر پرسش‌هایی جدی را شکل می‌دهد درباره کیفیت قوانین و مقررات جشنواره فیلم فجر.

به گزارش سینماروزان در روزهای گذشته خبرهایی نقل شده درباره علاقه سازندگان سریالی تلویزیون با عنوان “عاشورا” برای رونمایی سریال در جشنواره.

مینی‌سریال “عاشورا” را هادی حجازی‌فر به تهیه‌کنندگی ابوالفضل صفری میسازد. حجازی‌فر بازیگریست که با فیلمهای ارگانی همچون “ایستاده در غبار” و “ماجرای نیمروز” شناخته شد. صفری نیز بیشتر به‌عنوان تهیه‌کننده سریالهای موسوم به امنیتی تلویزیون همچون “خانه امن”، “ترور خاموش” و “سرجوخه” شناخته می‌شود.
این تمایل بخش عمده تولیدکنندگان محتواهای سمعی-بصری در ایران است که بتوانند وارد جشنواره فجر شوند ولی اینکه همه بتوانند حائز شرایط بوده و گزینش هیات انتخاب را دریافت کنند، ممکن نیست.

بخشی از آثار اساسا نمی‌توانند متقاضی جشنواره باشند چون شرایط اصلی فراخوان را ندارند. در فراخوان جشنواره چهلم فجر صراحتا ذکر شده فقط فیلم‌هایی می‌توانند متقاضی ورود به بخش مسابقه باشند که پروانه ساخت یا نمایش ارشاد را داشته باشند.

پرسش همین جا شکل می‌گیرد؛ سریالی که اساسا بدون پروانه ساخت سینمایی تولید شده و پروانه نمایش سینمایی هم ندارد، چگونه می‌تواند متقاضی جشنواره باشد؟
در مرور آمار پروانه ساخت‌های صادره از سوی ارشاد در یک سال اخیر هیچ جا نامی از “عاشورا” برده نشده و این سریال هیچ پروانه ساخت سینمایی ندارد. تاکنون هیچ داده‌ای از سوی ارشاد درباره دریافت پروانه نمایش سینمایی برای “عاشورا” ارائه نشده.
در نتیجه این سریال شرط اساسی متقاضی شدن برای حضور در جشنواره را ندارد و اصلا نمی‌تواند به رویت هیات انتخاب برسد.

در ادوار جشنواره فجر، دوره‌هایی را داشته‌ایم که بخش‌هایی مثل خارج از مسابقه ایجاد شده‌اند برای نمایش فیلم‌هایی که به هر دلیلی به بخش مسابقه راه نمی‌یابند. در فراخوان جشنواره امسال چنین تمهیدی هم پیش بینی نشده تا سریال “عاشورا” بتواند بدین طریق وارد جشنواره شود.

در این شرایط واکنش دبیر جشنواره باید تاکید بر قوانین جشنواره باشد مگر آن که دبیر بخواهد از آن بند انتهایی فراخوان‌ فجر که می‌گوید “تفسیر و رفع ابهام از مفاد و مقررات این آیین‌نامه و موضوعات پیش‌بینی‌نشده به عهده دبیر جشنواره است.” استفاده کند!!

آیا دبیر جشنواره، ورود سریالی محصول سیمافیلم به جشنواره را در شمار موضوعات پیش‌بینی‌نشده، قرار می‌دهد و حکم می‌کند به حضور در جشنواره بدون داشتن پروانه ساخت یا نمایش؟؟ یا از همین ابتدا بنیان را سفت و محکم می‌کند و نه این سریال و نه هیچ فیلم بدون پروانه را وارد جشنواره نمی‌کند؟