دو خواهر بر سر دوراهی/نمایش «حوصله‌ی بحر» در تماشاخانه مهرگان

سینماروزان: نمایش «حوصله‌ی بحر» با محوریت مهاجرت، وطن و انتخاب، از یکم مهرماه در تماشاخانه مهرگان روی صحنه است.

نمایش «حوصله‌ی بحر» به نویسندگی علیرضا اسماعیل‌پور و کارگردانی نیاز اسماعیل‌پور، روایتی اجتماعی در بستری تاریخی است که با قرار دادن دو خواهر در موقعیتی بحرانی، مسئله مهاجرت و تردید میان ماندن و رفتن را دستمایه روایت خود قرار داده است.

در این نمایش، دو خواهر در مسیر مهاجرت گرفتار طوفان می‌شوند و پس از غرق شدن کشتی، به جزیره‌ای متروک پناه می‌برند؛ جزیره‌ای که به تدریج از یک موقعیت جغرافیایی فراتر می‌رود و به بستری برای مواجهه شخصیت‌ها با مفهوم وطن، گذشته و تصمیمی سرنوشت‌ساز تبدیل می‌شود.

«حوصله‌ی بحر» با مدت زمان ۴۵ دقیقه، به شیوه‌ای رئال و روایی اجرا می‌شود و طراحی حرکت نیز یکی از عناصر اجرایی این اثر است.

مریم باقری و شقایق بهرامی بازیگران این نمایش هستند و حامد منشادی به عنوان مشاور کارگردان، یاسمین پدرام‌پور به عنوان دستیار کارگردان، مژگان طاهری‌تفتی به عنوان طراح صحنه و پریا الماسی به عنوان طراح لباس با این پروژه همکاری دارند.

علیرضا دربانی طراح گرافیک، امیر نعیمیان عکاس، کیهان مرادی دستیار صحنه و سهراب جمالی طراح حرکت این نمایش هستند.

نیاز اسماعیل‌پور علاوه بر کارگردانی، طراحی نور این اثر را نیز بر عهده دارد و حمید سلامی مجری نور «حوصله‌ی بحر» است. آرش شیرمحمدی تیزر و یاسمن بخشی موشن‌گرافی این نمایش را طراحی کرده‌اند.

موسیقی نمایش به صورت انتخابی مورد استفاده قرار گرفته است.

دپارتمان رسانه و تبلیغات این پروژه بر عهده محمدسجاد رشیدی (میلاندر مدیا) است و امین اسلامی نیز به عنوان هماهنگی و عکاس با گروه همکاری می‌کند.

این اثر نمایشی پیش از این، سال گذشته در قالب نمایشنامه‌خوانی در سینما فلسطین اجرا شده و اجرای پیش رو نخستین اجرای صحنه‌ای آن محسوب می‌شود. به گفته گروه، متن نمایش در فرآیند تمرین و آماده‌سازی برای اجرا تغییرات بسیار اندکی داشته است.

نیاز اسماعیل‌پور، کارگردان «حوصله‌ی بحر»، درباره انتخاب این موضوع می‌گوید: «داستان این نمایش موضوع روز جامعه ما و دغدغه اصلی بسیاری از مردم ماست؛ تردید بین ماندن و رفتن و انتخاب وطن.»

در این نمایش، مهاجرت صرفاً به عنوان یک تصمیم فردی روایت نمی‌شود و گروه تلاش کرده است آن را از زاویه‌ای جدید و فراگیر مورد توجه قرار دهد. جزیره در جهان نمایش، به مثابه وطنی خودخواسته بازسازی می‌شود؛ سرزمینی با تاریخ، جغرافیا و فرهنگ دیرینه ایران که شخصیت‌ها را در برابر انتخابی تعیین‌کننده قرار می‌دهد: ماندن یا رفتن.

اسماعیل‌پور درباره تفاوت این اثر با تجربه‌های قبلی خود نیز به نویسنده اثر، موضوع اجتماعی و شیوه اجرای رئال اشاره می‌کند؛ رویکردی که قرار است مخاطب را بیش از آنکه با یک روایت شعاری مواجه کند، در موقعیت انتخاب شخصیت‌های نمایش قرار دهد.

به گفته کارگردان، یکی از دغدغه‌های اصلی گروه در تولید این اثر، برقراری ارتباط واقعی با تماشاگر تئاتر است. او با اشاره به شرایط امروز اجرای آثار نمایشی، جذب مخاطب و مسائل مالی را از چالش‌های اصلی تولید عنوان می‌کند و در عین حال، همراهی اعضای گروه و حمایت همکاران تماشاخانه مهرگان را از عوامل مؤثر در پیشبرد این پروژه می‌داند.

نمایش «حوصله‌ی بحر» از یکم تا ۲۴ مهرماه، ساعت ۲۱:۳۰ در سالن شماره ۳ تماشاخانه مهرگان روی صحنه است.

فهرست عوامل نمایش «حوصله‌ی بحر»:

نویسنده: علیرضا اسماعیل‌پور

کارگردان و طراح نور: نیاز اسماعیل‌پور

بازیگران: مریم باقری، شقایق بهرامی

مشاور کارگردان: حامد منشادی

دستیار کارگردان: یاسمین پدرام‌پور

طراح صحنه: مژگان طاهری‌تفتی

دستیار صحنه: کیهان مرادی

طراح لباس: پریا الماسی

طراح حرکت: سهراب جمالی

مجری نور: حمید سلامی

طراح گرافیک: علیرضا دربانی

عکاس: امیر نعیمیان

تیزر: آرش شیرمحمدی

موشن‌گرافی: یاسمن بخشی

موسیقی: انتخابی

دپارتمان رسانه و تبلیغات: محمدسجاد رشیدی (میلاندر مدیا)

هماهنگی و عکاس: امین اسلامی

با حمایت خانه نمایش مهرگان

«حوصله‌ی بحر» در یک جمله، روایتی است از انتخابی که در میان یک سفر، یک جزیره و یک وطن شکل می‌گیرد؛ انتخاب بین ماندن و رفتن.




۹ نمایش در سه سالن؛ خانه نمایش مهرگان به استقبال مرداد می‌رود

سینماروزان: خانه نمایش مهرگان همزمان با آغاز مردادماه ۱۴۰۵، با میزبانی از ۹ اثر نمایشی در سه سالن این مجموعه، برنامه‌ای متنوع از اجراهای کمدی، اجتماعی، روان‌شناختی، اقتباسی، تریلر و کودک و نوجوان را پیش روی مخاطبان تئاتر قرار می‌دهد.
این مجموعه در ادامه فعالیت‌های اجرایی خود و با هدف حمایت از تولیدات نمایشی مستقل، ایجاد فرصت برای حضور گروه‌های مختلف تئاتری و گسترش تنوع در برنامه‌های اجرایی، مردادماه ۱۴۰۵ را با اجرای ۹ اثر نمایشی در سه سالن خود آغاز می‌کند.
بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، سالن شماره یک خانه نمایش مهرگان میزبان نمایش‌های «سه سانتی»به کارگردانی حسین میلانی در ژانر کمدی، «بزم پادشاه پروانه» به کارگردانی امیر حسین سرخیان با رویکرد دیجیتال، «شیش و بش» به کارگردانی عبدالرضا اکبری در گونه کمدی و «طبقه اضافی ۲» به کارگردانی سلکان سامنی با فضایی کمدی ـ اجتماعی خواهد بود.
در سالن شماره دو نیز نمایش‌های «برلین» به کارگردانی متین فرهنگ در ژانر درام اجتماعی و «فقط خدا» به کارگردانی محمود رشیدی با رویکردی روان‌شناختی روی صحنه می‌روند.
همچنین سالن شماره سه خانه نمایش مهرگان میزبان نمایش «هملت قاتل» به کارگردانی مسعود طیبی با نگاهی اقتباسی به اثر شناخته‌شده ویلیام شکسپیر، «مِیِت» به کارگردانی سپهر واعظیان در ژانر تریلر روان‌شناختی و «اگر گربه را ببینم» به کارگردانی ارشیا پورهاشمیان ویژه مخاطبان کودک و نوجوان با فضایی کمدی ـ فانتزی خواهد بود.
تنوع آثار حاضر در برنامه مردادماه، از کمدی و درام اجتماعی تا نمایش‌های روان‌شناختی، اقتباسی، تریلر و کودک و نوجوان، بیانگر رویکرد خانه نمایش مهرگان در حمایت از تجربه‌های متنوع نمایشی و فراهم‌کردن امکان حضور گروه‌هایی با نگاه‌ها، دغدغه‌ها و شیوه‌های اجرایی متفاوت است.
سارا داروفروش، مدیرعامل خانه نمایش مهرگان، با تأکید بر اهمیت حمایت از جریان تولید مستقل در تئاتر، بر تداوم فعالیت این مجموعه در مسیر ایجاد فرصت برای هنرمندان و گروه‌های نمایشی و تقویت ارتباط میان آثار نمایشی و مخاطبان تأکید دارد.
خانه نمایش مهرگان در ادامه فعالیت‌های خود تلاش کرده است با میزبانی از آثار متنوع و فراهم‌کردن بستری برای حضور هنرمندان جوان و حرفه‌ای، سهمی در پویایی جریان تئاتر خصوصی کشور داشته باشد. برنامه مردادماه این مجموعه نیز در همین راستا و با هدف گسترش ارتباط میان هنرمندان، گروه‌های نمایشی و مخاطبان تئاتر طراحی و برنامه‌ریزی شده است.
علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاع از زمان و ساعت اجراها، دریافت اطلاعات تکمیلی و تهیه بلیت نمایش‌های این مجموعه، به صفحه اختصاصی خانه نمایش مهرگان در تیوال مراجعه کنند.




اتحاد مثلث علیه اتفاق مربع؟/ اجرای زنانه‌ی سیاسی‌‌ترین متن بیضایی حوالی دانشگاه تهران!

سینماروزان/حامد مظفری: تنها با جهل میتوان آسوده زیست؟ چراکه نه، اگر گرفتار جهل مرکب باشی زیست جاهلانه نه تنها دستگیرت میشود که در دنیای ابوجهل‌زده، عاملیست بر ارتقای اشکوبه.

نزدیک پنجاه سال بعد از نگارش اولیه «چهار صندوق»، نمایشنامه ای که بیضایی خود هیچگاه نتوانست آن را اجرا کند، محمد کرمی این نمایش را در تماشاخانه مهرگان-حوالی دانشگاه تهران- روی صحنه برد؛ با حضور یک سری بازیگر جوان عمدتا زن-به جز کارگردان و نقش بازاری، بقیه زن هستند، از تهیه‌کننده نمایش تا مترسک و از متشرع تا روشنفکر و رعیت.

زنانه بودن برای «چهار صندوق» بیشتر بر مدار پسامهسا ست و برای محمد کرمی این زنانه کردن ظاهری و حتی تلفیق این مضحکه‌ی سیاسی با حرکات موزون، گرچه نزدیکی به بازار را افزون کرده اما همچنان عامه‌پسندترین وجه «چهارصندوق» قدرت متن بیضایی است که بر همه چیز و البته -جنسیت- چربش دارد‌ و حتی اگر تیپ تاجرمسلک نیز بدل به زن میشد باز در نتیجه‌گیری نهایی تاثیری نداشت.

عامه‌پسندی چهارصندوق خواص را هم دربرمی‌گیرد؛ البته خواصی که نقدِ تندِ نماینده‌ی کراواتی انتلکت‌زده‌ی خود را تاب آورند‌. نماینده‌ای که بیضایی به شدیدترین شکل او را تازیانه میزند از بهر اینکه چرا فقط محرک توده‌ها و عوام است و کار که به اتفاق میرسد، جا میزند و کنار بازاری و متشرع قرار می‌گیرد.

نمایش چهارصندوق به کارگردانی محمد کرمی و نوشته بهرام بیضایی
نمایش چهارصندوق به کارگردانی محمد کرمی و نوشته بهرام بیضایی

بازیگران «چهارصندوق»کرمی، جوان هستند اما عالمانه متن را حفظ کرده و عاشقانه آن را اجرا می‌کنند و خوش‌شانس بوده‌اند که گیرایی متن چنان است که حتی ناآشناترین‌ اذهان را به خود می‌خواند‌. زنانه کردن نمایش این خروجی را هم داشته که معلوم سازد، دیکتاتورسازی زن و مرد نمی‌شناسد و اینجا که مترسک خودساخته-همان دیکتاتور- زن شده نه تنها اوضاع بهتر نشده که اغواگری زنانه فقط اسباب تاخیر در تغییر سرنوشت است.

محمد کرمی با نوعی جایگزینی ابتدا و انتهای متن بیضایی، اعلان خطر را از ابتدا به انتها برده تا شاید دور باطل خودکامگی های خودساخته‌ی بشری را جار بزند و بگوید «سیاه»-نماینده عوام- باز تنها خواهد ماند؛ اگر اتحاد مثلث علیه اتفاق مربع باشد.

اجرای چهارصندوق -که در کنار فیلمنامه ماهی و نمایشنامه های دیوان بلخ و مجلس شبیه در ذکر مصائب استاد…، از سیاسی‌‌ترین آثار بیضایی است-پنجاه سال بعد از تالیف و استقبال مخاطب، همچنین میرساند که چقدر جای متون ایرانی غنی در هنرهای نمایشی ایران خالی است و راه نجات صنعت هنرهای نمایشی-از تئاتر تا سینما و تلویزیون- همین رجوع به ریشه های ادبی است.