سینماروزان: کانالیزه کردن غلط است و اینکه بگوییم می‌خواهیم جشنواره ای برای فیلم‌های شاعرانه برگزار کنیم، شدنی نیست چون سینما را به ژانر می‌شناسند و مثلا می‌توان گفت جشنواره ای برای فیلم‌های کمدی یا تراژدی یا اکشن و…! وگرنه تعبیر شاعرانه بودن آن قدر سیال است که در وصف نمیگنجد.

علیرضا زرین دست مدیر فیلمبرداری باسابقه با بیان مطلب فوق به آیفیلم گفت: به نظر من فیلم این گروه خشن(سام پکین پا) خیلی شاعرانه تر از فیلم‌های موسوم به هنری است چون تغییر ماهیت چند تبهکار را به زیباترین شکل تصویری می‌کند.

زرین دست با انتقاد از کیفیت فیلم‌های جشنواره جهانی فجر۴۳ گفت: من چند فیلم ایرانی و خارجی دیدم که هیچ کدام تعریف نداشت و حتی فیلم “زمانی برای ابدیت” با اینکه جلوه‌های تصویری معقولی داشت ولی واقعا داستانش لنگ میزد. خنده دار است ولی یک مهمانی از تونس آفریقا کنار من بود که ماتش برده بود و مرتب از من می پرسید جریان فیلم چیست و من هم واقعا نمی‌دانستم چه بگویم.

این فیلمبردار برجسته تاکید کرد: سینما را نباید فدای فرم کرد و باید برای مخاطب داستان بگویید و تازه بعد از ایجاد کشش داستانی مناسب است که مخاطب فرم را هم می‌بیند و به خاطر می‌سپارد.

سینماروزان: اصرار مجدد بر جدایی بخش بین الملل از جشنواره اصلی فجر و برپایی آن در شیراز -علیرغم تجربیات بی فایده‌ی قبلی- باز هم نتوانست اعتباری را برای این بخش ایجاد کند‌ و از آغاز تا پایان جشنواره شاهد انتقادات مختلف اهالی رسانه و سینما به این جدایی بودیم.

به تازگی یزدان عشیری کارشناس و فعال فرهنگی در یادداشتی صریح که در خبرگزاری تسنیم منتشر شده به ذکر نظرات خود درباره جدایی بی‌الملل از فجر پرداخته است.

متن یادداشت یزدان عشیری را بخوانید: 

جشنواره جهانی فیلم فجر با عبور از فراز و نشیب‌های بسیار به پایان رسید. بد یا خوب، در تقویم سینمایی ایران، با همه “دستاوردها و چالش‌ها”، ماندگار شد و شیراز به عنوان میزبان این رویداد در شرایط سخت اقتصادی کشور، همکاری خوبی را به نمایش گذاشت. همچنین، باید خداقوت گفت به همه عزیزانی که در این اتفاق نقش و سهمی داشته اند.اینجانب فعال حوزه فرهنگ و هنر، حسب احساس مسئولیت، چند نکته را بیان می‌کنم. امید که باعث هم افزایی در جهت تقویت این رویداد برای دوره‌های آتی شود.

برگزاری جشنواره در این سطح، در دوره «پساجنگ» اقدامی قابل تقدیر است. جهان، متاثر از جوسازی‌ها و شانتاژهای سیاسی و رسانه‌ای، «تصویری کاملا، مبهم، مخدوش و وارونه» از فضای ایران دارد. برگزاری جشنواره، با همه کاستی‌ها و نواقص جدی آن، باز هم، کاری سخت و شجاعانه بود.

در عین حال، و قطعا، برغم این شرایط، می‌شد جشنواره را کیفی‌تر و غنی‌تر برگزار کرد و از دایره تنگ سلیقه‌های اجرایی سنتی و کلیشه‌های معمول فراتر برد. از مشارکت دادن واقعی و جدی‌تر به جامعه فرهنگی، هنری و سینمایی استان فارس و واگذاری بخشی از مسئولیت‌های میدانی به نیروهای بومی و همراه‌سازی بیشتر بخش‌های نخبگانی استان تا حضور گسترده‌تر خانواده بزرگ سینما – نه صرفا در آئین اختتامیه – همچنین، مراقبت بیشتر برای پیشگیری از انباشته‌گی افراد نامرتبط، دعوت از منتقدان معتبر و مستقل، بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌های خارجی (دست کم، رسانه‌های منطقه‌ای)، ارتباط‌گیری بیشتر با رسانه‌های داخلی، احترام به منتقدان، اخلاق‌مداری و تقواپیشگی عوامل اجرایی، پرهیز از نگاه باندی – جناحی و حلقه خودی و غیرخودی، برپایی «نشست‌های آسیب‌شناسی پژوهش محور» با هدف ارتقای کیفی ساختارها، دقت بیشتر در چگونگی چینش، سطح و وزن هیأت‌های داوری و اساتید کارگاه‌ها (دارالفنون) و از همه مهم‌تر، «روایت‌سازی به هنگام» با “تولید بسته‌های محتوایی کیفی” و بهره‌گیری از “الگوهای ارتباطی مدرن” همگی می‌توانست توان اثرگذاری این رویداد را مضاعف سازد و زحمات سازمان سینمایی بیشتر به بار بنشیند.

و اما با نگاهی کلان‌تر به عمر چهار دهه‌ای جشنواره بین‌المللی فیلم فجر و رفت و برگشت‌های شتابزده چند ساله اخیر، معتقدم بخش بین‌الملل فجر باید در زمانی مرتبط و نزدیک با ساختار اصلی و تقویم مقرر برگزار شود. چرا که هیچ دلیل قانع‌کننده و عقلانی برای گسست بخش بین‌الملل و فاصله‌گذاری یک کل منسجم موجود نیست. بیش از چهل دوره جشنواره و حضور صدها سینماگر صاحب نام از جمله؛ آنجلوپلوس، فرانچسکو رزی، هرتزوگ، بلاتار، نوری بیلگه جیلان و … نشان داد که جشنواره بین‌المللی فجر در قامت و شمایل کاملش با تکیه بر ظرفیت‌های اجتماعی، ملی و اتمسفر بهمن‌ماه، می‌تواند طنین و صدای بلندتر و رساتر و کارکردهای اجتماعی گسترده‌تر و فراگیرتر از تبدیل آن به یک «محفل تخصصی و محدود» داشته باشد.

برگزاری ضعیف بخش بین‌الملل در دوره‌های اخیر هم، ناشی از “کم‌تجربه‌گی و ناهمدلی ستاد برگزاری” بود که اتفاقاً غیر از دبیر آن، همگی هنوز دست‌اندرکارند. جشنواره، بی‌توجه به آرا و نظرات خرد جمعی خانواده سینما دچار جراحی و “دو پاره‌گی” شد و از آن پس تاکنون، این زخم ترمیم نشد. اکنون، پس از چند دوره جداسازی و برگزاری کم‌ثمر، می‌توان گفت که “پاجوش جشنواره فجر” بی‌تکیه به اصل و قائم خویش نمی‌تواند محکم و قوی سرپا بایستد.

تجربه برگزاری در آذرماه نشان داد که این زمان‌بندی وحی منزل نیست و وقتی بشود پنجاه روز قبل از فجر آن را برگزار کرد، می‌توان در دهه اول بهمن و متصل به فجر برگزارش کرد که چند حسن و امتیاز دارد؛یک: به طور همزمان، از فضای مهیای جشنواره اصلی فجر بهره‌مند می‌شود و در میلیاردها تومان منابع صرفه‌جویی می‌شود. دو: می‌توان همزمان از ظرفیت صدها رسانه خارجی و نمایندگی‌های مراکز خبری دنیا که برای جشنواره‌ها و جشن‌های سالگرد انقلاب به ایران می‌آیند استفاده کرد. سه: دیگر مانند این دوره، در تصادم با جشنواره‌های مراکش، اوراسیا، گوا و … نخواهد داشت و چهره متمایز جشنواره و اتفاقات مهم آن، بیشتر به رخ کشیده می‌شود. چهار: و دلیل مهم‌تر اینکه با برپایی بازار فیلم و بهره‌گیری از حضور نمایندگان شرکت‌های بین‌المللی عرضه و پخش و مدیران فستیوال‌ها و نمایندگان شبکه‌های تلویزیونی دنیا از جدیدترین محصولات سینمایی سال ایران رونمایی خواهد شد که شانس موفقیت‌های بین‌المللی آن‌ها را چند برابر خواهد ساخت و رابطه بهم‌پیوسته‌ای بین اقتصاد سینمای ایران با صنعت تصویر جهانی شکل خواهد گرفت. ضمن اینکه به دستاورد عضویت در فیاپف هم خدشه‌ای وارد نمی‌شود، و با هماهنگی می‌توان این تاریخ را در تقویم فیاپف هم ثبت کرد.

فراموش نکنیم که جدایی بخش بین‌الملل همواره با مخالفت گسترده صنوف سینمایی و جامعه رسانه‌ای همراه بوده و آن را تصمیمی غیراستاندارد و مغایر با نرم جشنواره‌های معتبر جهانی می‌دانستند. چند صنف مهم خانه سینما و بخش بزرگی از تهیه‌کنندگان با انتشار بیانیه‌های صریح، مخالفت علنی خود را اعلام داشته‌اند و این مواضع همچنان پا برجاست؛ پس اجازه ندهیم این دیوار کج بالاتر برود و قبول کنیم “گاهی نمی‌شود که نمی‌شود که نمی‌شود.”

جشنواره فجر با فلسفه و منطق ریشه‌دار جوانه زد، رشد کرد و بالنده شد و نزدیک به چهار دهه نسبتاً موفق را پشت سر می‌گذاشت و به میعادگاه سینماگران داخلی و خارجی بدل شده بود؛ سپس، دچار این “آزمون و خطا” شد. اینک، این دو پاره‌گی وضعیت را سخت بغرنج کرد. این سرمایه فرهنگی و اجتماعی سینمای ایران و این میراث ملی از آن ساختار منسجم، متکامل و پیکره کامل و واحدش فاصله گرفت. اینکه نصفش را در دهه فجر و نصفه‌های دیگر را در اردیبهشت یا آذر و «شاید وقتی دیگر» یا در تهران، منطقه آزاد، شیراز و یا «ناکجاآباد» برگزار شود باعث بی‌هویتی، سرگردانی و ضعیف‌تر شدن آن، و به تبع، معنا، کارکردها، گفتمان و تأثیرات آن می‌شود.

ده‌ها جشنواره سینمایی در کشور داریم. چرا باید حتما این جشنواره را تجزیه کنیم؟ این درخت تناور ریشه‌های عمیق دارد! هرس اشتباه به درخت آسیب می‌زند و زده است. اگر ضرورت جهانی‌سازی بخش بین‌الملل یک رویداد فرهنگی به برگزاری مستقل آن است چرا در همین وزارت ارشاد، جشنواره‌های دیگر به این «جدایی» گرفتار نشده‌اند؟ جشنواره‌های تئاتر، تجسمی، موسیقی و شعر فجر! اگر واقعا لقب “جهانی” برای جشنواره تا این حد اهمیت دارد چرا به سراغ طراحی و ایجاد یک زیرساخت جدید نرفته‌ایم؟ یک جشنواره استاندارد مستقل با عنوانی دیگر مانند: «جشنواره جهانی فیلم ایران»، «جشنواره جهانی فیلم تهران»، «جشنواره جهانی فیلم شیراز» یا «جشنواره جهانی فیلم قشم»، و …؟ ای بسا، با انگاره برخی عزیزان، در آن صورت وجوه فرهنگی بر وجوه سیاسی آن بیشتر بچربد.

تجربه ثابت کرده است این رویداد بی‌نسبت با جریان فرهنگی و متن اجتماعی و تقویم زمانی خویش موفق نخواهد بود. حضور چهره‌هایی چون «نوری بیلگه جیلان» هر چند مغتنم است ولی نمی‌توانند جشنواره را نجات دهند، نکته اینجاست که آقای نوری بیلگه جیلان هم، افتخارش به حضور در آن “جشنواره بین‌المللی فجر” است که جایزه گرفت و با فیلمسازان بزرگ آشنا شد.

از این رو، نیاز است با تحلیل روندها و فرآیندها، یک‌بار دیگر، فارغ از فضاسازی‌های غیرکارشناسی و «فیک»؛ همایشی علمی توسط معاونت مطالعات سازمان سینمایی طراحی و از دیدگاه‌های صاحب‌نظران و کارشناسان استفاده شود تا به بهترین تصمیم و اجماعی اقناع‌کننده منجر شود. وقتی در کنار انبوه مشکلات خانواده سینما از قبیل: “اشتغال”، “بیمه”، “بازنشستگی”، “شرایط بیماران خاص”، “مسکن”، “عیدی”، “ترمیم حقوق پایه سینماگران”، “شرایط رفاهی و معیشتی”، “وضعیت تولید” و “بحران بیکاری بیش از 80 درصد خانواده سینما و معضلات دیگر” … باید جشنواره‌ای برگزار کنیم که در خدمت منافع کل سینما و خانواده آن باشد نه افرادی خاص و معدود.

سینمای ایران به جشنواره یکپارچه و بزرگ نیاز دارد تا شاهد حضور یکپارچه کلیت سینما، سینماگران موفق اعم از فیلمسازان کوتاه و مستند، جامعه نخبگانی و دانشگاهی، منتقدان بنام داخلی و بین‌المللی و رسانه‌های داخلی و خارجی و فیلم‌های قابل توجه و کنجکاوی‌برانگیز و … باشد. تا صدایی رسا برای اعتلای سینما و اعتبار مضاعف آن در جهان انعکاس پیدا کند. تولیدات سال سینمای ایران از معبر “مجموعه ظرفیت جشنواره” به جهان و میهمانان خارجی معرفی شوند. به موازات، شاهد حضور همزمان سینماگران بزرگ و غول‌های صنعت تصویر در کنار فیلمسازان داخلی در ایران باشیم.

در وضعیت فعلی، چون تولیدات مهم و اصلی در جشنواره فجر رونمایی می‌شوند، بناگزیر، به فیلم‌های ضعیف، فیلمسازان و میهمانان گمنام میدان داده می‌شود. ظرفیت جشنواره را با میهمانان متفرقه، مدیران نامرتبط، “فربه‌سازی با نشست‌ها و آئین‌ها” و … اشباع نسازیم و به شائبه «توریسم رایگان» دامن نزنیم. جشنواره بین‌المللی فیلم فجر فراتر از بحث‌های تخصصی و فنی سینما، ظرفیت‌های عظیمی به لحاظ عملیات روانی و کارکردهای رسانه‌ای در اذهان جامعه و فضای جهانی برای نمایش و معرفی فرهنگ و الگوی زیست ایرانی فراهم می‌آورد که حضور صدها رسانه در کنار میهمانان خارجی، این ارزش‌ها، زیبایی‌ها، کارکردها و مزیت‌ها را چندین برابر خواهد کرد و به مثابه پل ارتباطی فرهنگی و غیرسیاسی با جهان است. مهم، باید اعتبار سینمای ایران در عرصه ملی و بین‌المللی باشد که فرایندهای ارائه شده اقناع‌کننده نبوده است.

یادمان باشد در همین روزها که صدای جشنواره جهانی فجر ایران حتی از “دروازه قرآن” شهر شیراز آن سوتر نرفته است، بیخ گوش ما، عربستان سعودی در حال برگزاری جشنواره‌ای است در ساحل دریای سرخ که میزبان نامدارترین چهره‌های سینمای دنیا و ستارگان آن است و نام‌های برجسته بین‌المللی چون: “آدرین برودی”، “مایکل کین”، “وین دیزل” و “آنا د آرماس” بود و رئیس کمیته انتخاب فیلم آن “شان بیکر”، کارگردان برنده پنج جایزه اسکار برای فیلم «آنورا» است و جشنواره‌اش با نمایش فیلم «غول» “Giant” افتتاح شد، آن هم عربستانی که از لغو قانون ممنوعیت سینما در آن حدود هشت سال می‌گذرد و تنها چند سالن سینما دارد و عمر جشنواره دریای سرخش هم پنج سال است نه 43 سال. تازه جشنواره‌اش عضو فیاپف هم نیست.

سینماروزان: ۱۸ داور ایرانی و خارجی فیلم‌های حاضر در چهار بخش از جشنواره جهانی فیلم فجر را داوری می‌کنند.

داوران بخش‌های مختلف جشنواره جهانی فیلم فجر از کشورهای آسیایی، اروپایی و آفریقایی به ارزیابی فیلم‌های حاضر در جشنواره می‌نشینند.

اسامی داوران به این شرح است:

داوران مسابقه بین‌الملل: نوری بیلگه جیلان فیلمنامه‌نویس، کارگردان، عکاس از ترکیه، محمود کلاری فیلمبردار، عکاس و کارگردان از ایران، کریستف رضاعی آهنگساز از ایران، آنگلوس فرانتزیس کارگردان از یونان، خوزه کابرا بتانکورت برنامه‌ریز فیلم از اسپانیا، بیجایا جنا کارگردان، بازیگر، تهیه‌کننده و فیلمنامه‌نویس از هند، سمیره حاج‌جیلانی، تهیه‌کننده و مدیر فرهنگی از الجزایر.

داوران جلوه‏گاه شرق: آلکساندرا مارکوویتس مستندساز و تدوینگر از کرواسی، ایگور ویکتروویچ لوشین شاعر، کارگردان ویدئو و موسیقی‌دان از روسیه، تنگ لی یین مدیر رسانه و سینما از مالزی، شوشانیک میرزاخانیان تهیه‌کننده و مدیر سینمایی از ارمنستان و هدی زین‌العابدین بازیگر از ایران.

داوران چشم‏انداز: اوژن هنری مور تهیه‌کننده فیلم از فرانسه، دنیز یاووز مدیر هنری جشنواره از ترکیه و مهدی کرم‌پور فیلمنامه‌نویس و کارگردان از ایران.

داوران زیتون شکسته: محمد الکندی فیلمساز و تهیه‌کننده از عمان، نبویشا یووانویک کارگردان و تهیه‌کننده از مقدونیه شمالی و فرزاد موتمن کارگردان و تهیه‌کننده از ایران.

چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری روح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذرماه ۱۴۰۴ در شیراز در حال برگزاری است.

سینماروزان: دبیر چهل‌و‌سومین جشنواره فیلم فجر در سخنرانی خود همزمان با مراسم افتتاحیه جشنواره تاکید کرد این رویداد سینمایی دعوتی برای دیدن جهان با نگاهی تازه است.

مراسم افتتاحیه جشنواره، عصر روز چهارشنبه پنجم آذر ماه در محوطه باز هنرشهر آفتاب شیراز برگزار شد. این مراسم که با پخش سرود ملی و قرائت آیاتی چند از کلام‌الله مجید آغاز شد میزبان جمعی از سینماگران و مهمانان خارجی و ایرانی جشنواره بود.

در ابتدای مراسم پس از پخش تیزر این رویداد، روح‌الله حسینی دبیر جشنواره روی صحنه آمد و بیان کرد: متن کوتاهی را آماده کرده‌ام که همان را می‌خوانم قبل از قرائت متن می‌خواستم آغاز هفته بسیج را تبریک بگویم و از شما دوستان تشکر کنم که در این عصر پاییزی به آیین گشایش جشنواره تشریف آوردید از همه دوستان و همکارانم در بخش‌های مختلف به ویژه استانداری فارس و استاندار تشکر می‌کنم.

متن آماده شده از سوی دبیر چهل‌و‌سومین جشنواره جهانی فیلم فجر به این شرح است:

سینمای شاعرانه مد ‌نیست، تفنن نیست هیجان و هوسی زودگذر نیست بازی با مفاهیم و کلمات هم نیست سینمای شاعرانه انتخابی است بنیادین برای دیدن و فهمیدن؛ راهی است برای مقاومت در برابر سرعت جنجال و هیاهو و مصرف گرایی؛ مقاومت در برابر قیل و قال دنیا، تظاهر و تفاخر سینمای شاعرانه دعوتی است برای بازگشت به حس، به طبیعت به سادگی به زندگی، آری سینمای شاعرانه شیوه‌ای است برای زیستن البته که ساده‌نگر و سطحی نیست برعکس تاملی است عمیق در باب زندگی سینمای شاعرانه همان چیزی است که اتفاقاً در جایی مثل همین جا در جایی مثل شیراز معنا پیدا می‌کند شهری که سده‌هاست با تاریخش با مشاهیرش، با حافظ‌ش، سعدی ملاصدرا و شاه‌چراغش به ما یاد می‌دهد که چگونه جهان را نه‌فقط ببینیم بلکه در آن درنگ و تأمل کنیم.

ما در این جشنواره با هم بیش از ۵۰ فیلم از نقاط مختلف جهان از رنگ‌ها، نژادها، زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون خواهیم دید. در این آثار اغلب تصویر و صدا در هم می‌آمیزند نه برای اینکه یک واقعه خارق‌العاده را تولید کنند، بلکه می‌کوشند یک زیست جهان را خلق کنند. هر مکث، هر سکوت گاهی می‌تواند به انداز یک گفته یا دیالوگ و چه بسا بیشتر مهم باشد؛ یک حرکت ساده و بی‌ادعای دوربین می‌تواند به اندازه یک مصرع یا بیت معنا خلق کند.

ما در این جشنواره به دنبال آن بودیم تا چنین فیلم‌هایی دیده و برجسته شوند؛ فیلم‌هایی که خیلی‌هایشان ادعایی در تکنیک و جلوه‌های ویژه بصری ندارند، اما می‌توانند تاثیری ماندگار بر ذهن و احساس تماشاگر بگذارند و این یک برنامه بلندمدت است. ما امیدواریم جشنواره جهانی فیلم فجر به میعادگاه فیلم‌سازانی تبدیل شود که تجربه‌های ساده، اما فراموش‌شده انسانی را دوباره به ما یادآوری کنند؛ کسانی که با زبان تصویر به یاد ما می‌آورند هنوز می‌توان به آرامی نگاه کرد، گوش کرد و عمیق فهمید. تردیدی نیست که جهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند روایت‌هایی صادقانه، انسانی و شاعرانه است جهان خسته از سرعت و خشونت می‌تواند با تصاویر آرام با صداهای نرم و روایت‌هایی صادقانه و کم‌ادعا کمی آرام بگیرد. همه ما نیاز داریم از نو یاد بگیریم چگونه ببینیم چگونه فکر کنیم و چگونه زندگی کنیم.

از این رو جشنواره جهانی فیلم فجر تنها پاسداشت سینما نیست؛ بلکه همزمان بهانه‌ای است برای نکوداشت شعر دعوتی است به تماشای جهان با چشمانی تازه.

پس در همین ابتدا به عنوان دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر آرزو می‌کنم روزهای پیش رو، روزهای جشنواره چهل وسوم، برای همۀ ما نه‌فقط تجربه‌ای حرفه‌ای بلکه تجربه‌ای انسانی و الهام‌بخش باشد تا به یاد بیاوریم که به قول شاعر بزرگ ایرانی سهراب سپهری:

زندگی سوت قطار است که در خواب پلی می‌پیچد

زندگی دیدن یک باغچه از شیشه مسدود هواپیماست

خبر رفتن موشک به فضا؛

لمس تنهایی «ماه»؛

فکر بوییدن گل در کره‌ای دیگر

زندگی شستن یک بشقاب است.

خوش آمدید به ایران، به مهد سینمای شاعرانه، دیار فردوسی و خیام و مولانا و به شهر حافظ و سعدی و ملاصدرا، به شیراز خوش آمدید.

حسینی همچنین متن پیام محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور را که درباره جشنواره جهانی نوشته شده بود، خواند.

در پیام معاون اول رئیس جمهور آمده است:

شیراز، دروازه فرهنگ و هنر ایران، امروز میزبان هنرمندان و فیلمسازانی است که روایت حقیقت و زیبایی را از چهارسوی جهان به این شهر آورده‌اند، جشنواره جهانی فیلم فجر، فرصتی است برای گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها؛ گفت‌وگویی که سینما به عنوان زبانی مشترک، آن را ممکن و ضروری می‌کند.

در جهانی که پر از صداهای تفرقه‌افکن و جنگ‌های خانمان‌سوز است، هنر می‌تواند پلی باشد برای فهم متقابل و همدلی.

ما باور داریم که ایران، با پشتوانه تمدنی کهن و ظرفیت‌های معاصر خود، می‌تواند نقشی مؤثر در شکل‌دهی به این گفت‌وگو ایفا کند. شیراز نه فقط میزبان یک جشنواره که میزبان جست‌وجوی مشترک برای صلح و امید است.

از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران، از همه هنرمندان ایرانی و بین‌المللی که با حضورشان به این رویداد اعتبار می‌بخشند سپاسگزارم.

امیدوارم ثمره این روزها، نزدیکی بیشتر دل‌ها و شکوفایی ایده‌هایی خلاق باشد که جهان امروز سخت به آن نیاز دارد.

حسینی در پایان سخنانش از حاضران دعوت کرد به دیدن «زیر درختان زیتون» بنشینند و گفت: از شما دعوت می‌کنم برای دیدن یکی از مهمترین فیلم‌های تاریخ سینمای جهان، فیلمی که همزمان شعر است و سینما، «زیر درختان زیتون» از زنده یاد عباس کیارستمی.

این مراسم به صورت همزمان به زبان انگلیسی هم برای مهمانان خارجی ترجمه شد.

سینماروزان: هشت فیلم شاخص سینمای ایران در بخش آثار مرمت‌شده چهل‌و‌سومین جشنواره جهانی فیلم فجر به نمایش درمی‌آید.
فیلم‌های «زیر درختان زیتون» به کارگردانی عباس کیارستمی، «دلشدگان» ساخته علی حاتمی، «کاغذ بی‌خط» به کارگردانی ناصر تقوایی، «درخت گلابی» ساخته داریوش مهرجویی، «اینجا چراغی روشن است» به کارگردانی رضا میرکریمی، «ایران سرای من است» اثر پرویز کیمیاوی، «نار و نی» به کارگردانی سعید ابراهیمی‌فر و «جاده‌های سرد» ساخته مسعود جعفری جوزانی آثار مرمت‌شده‌ای هستند که در این دوره از جشنواره روی پرده می‌روند.
این بخش با هدف حفظ و احیای میراث سینمای ایران و فراهم کردن امکان تماشای نسخه‌های مرمت‌شده‌ فیلم‌های شاخص سینما، در جشنواره گنجانده شده است.
چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری سیدروح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذر ماه در شهر شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: آلفرد یعقوب‌زاده عکاس برجسته و مطرح در عرصه بین‌الملل، مهمان ویژه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر است.

یعقوب‌زاده به عنوان داورِ بخش عکس و ویدیوی چهل و سومین دوره جشنواره، در ایران حضور دارد. او یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین عکاسان حوزه جنگ در ایران و جهان است که علاوه بر فعالیت در این حوزه در زمینه عکاسی خبری و مستند اجتماعی نیز از چهره‌های شناخته محسوب می‌شود.

نمایشگاه‌های متعددی از آثار یعقوب‌زاده در اقصی‌نقاط جهان برگزار شده است.

در مدت‌زمان حضور یعقوب‌زاده در جشنواره، علاوه بر اینکه او مسئولیت داوری آثار را برعهده دارد، نمایشگاهی از آثارش هم برگزار می‌شود که شامل حدود ۴۷ عکس از جنگ‌های مختلف جهان از جمله هشت سال دفاع مقدس و جنگ غزه است. این آثار برای عموم در معرض نمایش قرار خواهند گرفت.

یعقوب‌زاده کارگاه آموزشی برای علاقه‌مندان به عکاسی هم برگزار خواهد کرد تا تجارب و دانش خود را در اختیار جامعه عکاسی ایران قرار دهد.

آلفرد یعقوب‌زاده عکاس برجسته ایرانی کار خود را در جریان انقلاب ۱۳۵۷ آغاز کرد. او با لنز خود واقعیت‌های انسانی و سیاسی جنگ را با عمقی روایت‌گرایانه ثبت کرده است. آثار او شامل جنگ ایران و عراق، بحران‌های لبنان، افغانستان، چچن و فلسطین است. یعقوب‌زاده موفق به دریافت جایزه ورلد پرس فوتو (world press photo) شده است.

جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری سید روح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذر در هنرشهر آفتاب شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: در آستانه آغاز به کار چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، داوران ایرانی بخش‌های مختلف این رویداد سینمایی معرفی شدند.

پنج سینماگر ایرانی در این دوره از جشنواره مسئولیت داوری در بخش‌های مسابقه بین‌الملل، جلوه‌گاه شرق، چشم‌انداز و زیتون شکسته را برعهده دارند و آثار حاضر در این بخش‌ها را در کنار داوران خارجی که اسامی آن‌ها متعاقبا اعلام خواهد شد، داوری می‌کنند.

محمود کلاری فیلمبردار، عکاس و کارگردان سرشناس سینمای ایران که تصاویر ماندگاری را در آثار سینمایی ثبت کرده است به همراه کریستف رضاعی آهنگساز مطرح، داوری بخش مسابقه بین‌الملل را در کنار داوران خارجی حاضر در این بخش انجام می‌دهند.

در بخش جلوه‌گاه شرق هدی زین‌العابدین بازیگر، عهده‌دار مسئولیت داوری است.

مهدی کرم‌پور فیلمنامه‌نویس و کارگردان در بخش چشم‌انداز که به فیلم‌های اول و دوم کارگردانان می‌پردازد، داوری را برعهده دارد.

فرزاد موتمن کارگردان داور بخش زیتون شکسته این دوره از جشنواره است.

چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری روح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذرماه ۱۴۰۴ در شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «زیر درختان زیتون» اثر ماندگار عباس کیارستمی کارگردان مطرح سینمای ایران به عنوان فیلم افتتاحیه چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در هنرشهر آفتاب شیراز به نمایش گذاشته می‌شود.

در این دوره از جشنواره چند اثر مرمت‌شده ماندگار سینمای ایران روی پرده می‌رود که «زیر درختان زیتون» به عنوان فیلم افتتاحیه جشنواره در نظر گرفته شده است. این فیلم محصول سال ۱۳۷۳ است. «زیر درختان زیتون» موفق به کسب هوگوی نقره‌ای جشنواره بین‌المللی شیکاگو شد و کیارستمی علاوه بر کارگردانی، نویسندگی و تهیه‌کنندگی این فیلم را عهده‌دار بود.

آنچه در خلاصه داستان «زیر درختان زیتون» آمده به این شرح است: در روستای کوکر، حسین به خواستگاری دختری به‌نام طاهره می‌رود، ولی چون خانه ندارد به او پاسخ منفی می‌دهند. همان شب زلزله تمام مردم روستا را بی‌خانمان می‌کند. حسین در بی‌خانمانی خود را با همه یکسان می‌بیند و خوشحال هم هست. هفت روز می‌گذرد، در سر مزار «خدابیامرزها» حسین متوجه می‌شود طاهره و مادربزرگش زنده مانده‌اند…

پنج پوستر جشنواره جهانی فیلم فجر براساس تصاویری از فیلم «زیر درختان زیتون» و عکس‌های علیرضا انصاریان از این فیلم طراحی شده است. همچنین پوستر اصلی جشنواره نیز براساس عکسی از کیارستمی در پشت صحنه فیلم «زندگی و دیگر هیچ» است. مهدی دوایی طراحی این پوسترها را برعهده داشت.

چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری روح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذرماه در شهر شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: بلیت‌های سینمای چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر از صبح روز سه‌شنبه ۴ آذرماه آغاز می‌شود.

طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، فروش بلیت فیلم‌ها برای عموم مخاطبان از ساعت ۱۱ صبح روز سه‌شنبه ۴ آذرماه آغاز می‌شود و تا زمان تکمیل ظرفیت سالن‌ها ادامه پیدا می‌کند.

فروش بلیت فیلم‌های حاضر در این دوره از جشنواره به صورت برخط و از طریق سامانه‌های آی‌تیکت، ایران تیک، گیشه ۷ و سینما تیکت انجام خواهد شد. بلیت‌ها به صورت نیم‌بها به فروش می‌رسند.

در این دوره از جشنواره پردیس سینمایی هنرشهر آفتاب شیراز به عنوان خانه جشنواره و یک سالن از پردیس سینمایی تارخ شیراز میزبان علاقه‌مندان خواهد بود، این سالن‌ها به نمایش فیلم‌های برگزیده جشنواره اختصاص دارند.

چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر به دبیری روح‌الله حسینی از پنجم تا دوازدهم آذرماه در شهر شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: ۱۰ فیلم ایرانی و محصول مشترک ایران و سایر کشورها، در بخش‌های مختلف چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، به نمایش درمی‌آید.
فیلم‌های «او نمی‌خوابد»، «زمانی در ابدیت»، «پل»، «مرد آرام»، «ماهی در قلاب»، «پس از عاشقی»، «مرد خاموش»، «دو روی پاییز»، «فرشته‌ها نمی‌میرند» و «چانگ‌آن، شی‌آن» آثاری از سینمای ایران یا محصول مشترک با ایران هستند که در این دوره از جشنواره با آثار دیگر کشورها به رقابت می‌پردازند.

او نمی‌خوابد
فیلم سینمایی «او نمی‌خوابد» به کارگردانی رضا جمالی و تهیه‌کنندگی رضا جمالی، بهرام عزیزی و علی نوری اسکویی محصول سال ۲۰۲۵ است. فیلمنامه این فیلم را جمالی نوشته و روایت مردی ۶۵ ساله در یک روستای مرزی است که دچار بی‌خوابی ناشی از جنگ شده. در حالی که اهالی به دنبال راه درمان او هستند، بی‌خوابی به او فرصت می‌دهد بی‌وقفه و بدون چشم‌داشت به دیگران کمک کند.
این فیلم در بخش رقابتی مسابقه بین‌الملل حضور دارد و نادر مهدیلو، حسین عابدینی و ناصر محبی در آن ایفای نقش کرده‌اند.

زمانی در ابدیت
«زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان و تهیه‌کنندگی نیکی کریمی، محصول ۲۰۲۴ است. فیلمنامه را علی اصغری، سپیده قربانی و مهراوه نوری نوشته‌اند. این فیلم در بخش مسابقه بین‌الملل حضور دارد.
فیلم ماجرای زنی است که در جست‌وجوی همسر گمشده‌اش است و همزمان باید با روابط پیچیده خانوادگی روبه‌رو شود.
در این فیلم لیلا حاتمی، بابک حمیدیان، نوید پورفرج، عباس غزالی و زنده‌یاد بیتا فرهی بازی کرده‌اند.

پل
محمد عسگری با «پل» در این دوره از جشنواره حضور دارد و اثر، فیلمنامه مشترک او و پدرام کریمی. فیلم در بخش مسابقه بین‌الملل حاضر است.
در خلاصه داستان فیلم آمده است: در میانه جنگ ایران و عراق، نوجوانی به نام موسی در جست‌وجوی برادر گمشده‌اش، نوزادی از سوی دشمن را در دل میدان جنگ پیدا می‌کند. او میان انسانیت و انتقام گرفتار می‌شود و مسئولیت حفاظت از کودک و یافتن خانواده‌اش را بر عهده می‌گیرد.
در این فیلم روح‌الله زمانی، سعید آقاخانی، سروش صحت، سارا حاتمی و آرمین رحیمیان بازی می‌کنند.
سید مصطفی احمدی تهیه‌کننده «پل» است.

مرد آرام
فیلم سینمایی «مرد آرام» به کارگردانی بهنوش صادقی و نویسندگی مهنوش صادقی، با مدت زمان ۹۹ دقیقه، در بخش جلوه‌گاه شرق حضور دارد.
داستان فیلم درباره نوبهار، دختر جوان مهاجر افغان است که به ایران سفر می‌کند و برخلاف میلش همسر مردی سالخورده به نام زمان می‌شود. با آشکار شدن گذشته پرآشوب زمان، نوبهار برای نخستین بار سرنوشت خود را به دست می‌گیرد.
مهدی هاشمی و شمیلا شیرزاد بازیگران این فیلم هستند و هاشمی تهیه‌کننده فیلم نیز است.

پس از عاشقی
فیلم سینمایی «پس از عاشقی» را محمدعلی صفورا نوشته و کارگردانی کرده است. فیلم محصول ۲۰۲۴ است و در بخش جلوه‌گاه شرق به نمایش درمی‌آید.
«پس از عاشقی» ماجرای عکاسی میانسال است که به درخواست همسرش همراه پسرشان سفر می‌کند تا او را از ازدواج عجولانه منصرف کند. برای ارتباط با پسر، او ناچار می‌شود رازهای عشق‌های گذشته‌اش را بازگو کند؛ بی‌آنکه بداند موضوع ازدواج پسر تله‌ای است برای مواجهه او با خاطرات عاشقانه‌اش.
محسن قصابیان، علی پیمان، مریم کاظمی، علی‌اصغر خطیب‌زاده و شکوه سامع بازیگران فیلم هستند.
حسن امجدی مقدم تهیه‌کنندگی فیلم را برعهده دارد.

چانگ‌آن، شی‌آن
«چانگ‌آن، شی‌آن» فیلمی ساخته کارگردان چینی ژانگ ژونگ با فیلمنامه‌ای از نرگس آبیار است که در بخش جلوه‌گاه شرق به نمایش در می‌آید.
خلاصه‌داستان فیلم به این شرح است: در دهه ۱۹۶۰، گروه‌های کمک‌رسان برای آبادانی بیابان‌های سین‌کیانگ می‌آیند. دهه‌ها بعد، نسل جدید با بحران پنبه روبرو می‌شود، درحالی‌که تلاش یک مرد میراثی از امید و پایداری میان نسل‌ها به جا می‌گذارد. ساو جان، آلیما، چن سی‌سی، آلیا مکلایبای، بانسیله بازیگران فیلم هستند.
این فیلم محصول مشترک ایران و چین است. شی جیا تهیه‌کنندگی فیلم را برعهده دارد.

ماهی در قلاب
فیلم سینمایی «ماهی در قلاب» محصول مشترک ایران و تاجیکستان، به کارگردانی محی‌الدین مظفر در بخش چشم‌انداز جشنواره حضور دارد. فیلمنامه آن را را بختیار کریم‌اف نوشته است و عبدالله عبدالرحیم‌زاده و سیاره صفراوا در آن بازی کرده‌اند.
داستان فیلم درباره پسربچه‌ای تاجیک به نام دلیر است که در یتیم‌خانه مورد احترام قرار دارد. آموزگارش نیگورا با احساسات مادری از او مراقبت می‌کند، اما دلیر بیش از هرچیز در فکر مادرش است.
محی‌الدین مظفر و امیر تاجیک تهیه‌کنندگان فیلم هستند. فیلم محصول مشترک ایران و تاجیکستان است.

دو روی پاییز
فیلم سینمایی «دو روی پاییز» به کارگردانی روناک طاهر در بخش چشم‌انداز است.
داستان درباره زنی هنرمند است که با پذیرش سرپرستی خواهرزاده‌اش ناچار می‌شود با ترومای سقط جنین گذشته‌اش روبه‌رو شود.
شبنم مقدمی، علیرضا آرا، علی دهکردی، کاظم هژیرآزاد، احترام برومند و رونیکا بهرام‌زاده بازیگران فیلم هستند.
امیر پروین‌حسینی تهیه‌کننده این فیلم است.

فرشته‌ها نمی‌میرند
فیلم سینمایی «فرشته‌ها نمی‌میرند» به کارگردانی محمدرضا ابوالحسنی در بخش زیتون شکسته حاضر است. این فیلم مستند-داستانی روایت‌کننده زندگی روزمره و سرنوشت مردم غزه از آغاز عملیات زمینی اسرائیل تا تجربه کامل آوارگی آنان است و در چند مرحله، با رویکردی انسان‌گرایانه و مستند روایت می‌شود.
مرتضی شعبانی تهیه‌کننده فیلم است.

مرد خاموش
فیلم سینمایی «مرد خاموش» نوشته و ساخته احمد بهرامی است و در بخش جشنواره جشنواره‌ها حضور دارد. علی باقری تنها بازیگر فیلم است.
قصه فیلم در روستایی عجیب و خاموش که نشانی از زندگی در آن نیست اتفاق می‌افتد. راننده گاری میانسالی، جسدی را به سوی قبرستان می‌برد.
محمد حسین‌خانی تهیه‌کننده «مرد خاموش» است.

سینماروزان: فاطمه جواهرساز مدیر بازار فیلم چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر اعلام کرد، دوره بیست‌و‌ششم بازار فیلم این جشنواره از هفتم تا یازدهم آذر ماه ۱۴۰۴ برگزار می‌شود.

همزمان با برگزاری جشنواره و نمایش آثار، بازار فیلم نیز برپا می‌شود و در این بازار خریداران و غرفه‌داران از کشورهای مختلف حضور دارند.

جواهرساز درباره بازار فیلم این دوره از جشنواره چنین توضیح داد: در این دوره از بازار، خریداران و غرفه‌داران از کشورهای منطقه، قاره آفریقا، کشورهای ناحیه قفقاز و آسیای میانه و جنوب شرق آسیا خواهند بود.

او درباره حضور شرکت‌های ایرانی در بازار فیلم گفت:‌ از شرکت‌های پخش و نهادهای سینمایی ایرانی دعوت به‌عمل آمده است و با بیشترین ظرفیت ممکن پذیرای آنان خواهیم بود.

جواهرساز در توضیحِ شکلی که برای برگزاری بازار در نظر گرفته شده است، گفت: در خصوص شکل اجرای بازار هم طبق عرف همه بازارهای جهانی فیلم، غرفه‌هایی را برای شرکت‌کنندگان خارجی و داخلی در نظر گرفته‌ایم که می‌توانند مذاکرات و تعاملات خود را در فضای طراحی شده انجام دهند.

او درباره این موضوع که تغییر زمان برگزاری جشنواره نسبت به دوره‌های قبل، چه تاثیری روی بازار فیلم داشته، گفت:‌ به هر حال در هر تاریخی امکان نزدیک بودن زمان برپایی یا همزمانی با سایر بازارها وجود دارد، جشنواره ما هم از این مورد مستثنی نیست. در این دوره تغییر زمان و مکان برگزاری، موجب شده این رویداد برای مشتریان همیشگی و جدید بازار فیلم تازگی داشته باشد. همانطور که اشاره شد امکان همزمانی یا نزدیک بودن زمان برگزاری با بازارهای دیگر وجود دارد که در این دوره، زمان برگزاری به بازار ای تی اف سنگاپور نزدیک است، این رویداد دو روز بعد از بازار جشنواره ما برپا می‌شود، یا بازار فیلم ای اف ام که در نوامبر برگزار می‌شود. به‌هرحال این امری متداول در جشنواره‌های جهانی است.

چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر از پنجم تا دوازدهم آذر ماه ۱۴۰۴ در شیراز برگزار می‌شود.

سینماروزان: مهدی آشنا مدیر بخش عکس و ویدئوی چهل‌وسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، از توجه ویژه به موضوع صلح و تاثیرات جنگ در سطح جهانی در این بخش خبر داد.

بخش عکس و ویدئو با محورهای روایت صلح، ایستادگی و دفاع در جشنواره طراحی شده است.

مهدی آشنا مدیر بخش عکس و ویدئو درباره اهداف شکل‌گیری این بخش گفت: این بخش به پیشنهاد دکتر سیدروح‌الله حسینی دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر، به این رویداد اضافه شد. برگزاری جشنواره جهانی فرصتی بود تا در کنار آن به دو جنبه مهم توجه کنیم؛ نخست بررسی جنگ و تأثیرات آن به عنوان یک معضل جهانی، دوم نگاه هنری به عکاسی سینما. در این جشنواره، هدف ما این است که تحولات جنگ دوازده روزه را از منظر هنری و به‌ویژه از قاب دوربین عکاسان ایرانی و خارجی بررسی کنیم.

او با اشاره به استقبال گسترده از بخش عکس و ویدئو بیان کرد: پس از انتشار فراخوان جشنواره، از سوی هنرمندان داخلی و خارجی بیش از آنکه توقع می‌رفت استقبال صورت گرفت. این نشان‌دهنده اهمیت جهانی موضوع جنگ و تاثیرات آن بر جوامع مختلف است. عکاسان خارجی در آثار ارسالی‌شان به تحولات جنگ در سطح جهانی پرداخته بودند و عکاسان داخلی جنگ دوازده روزه را با موضوعات اثرات جنگ بر خانواده، کودکان، همبستگی مردم و روحیه مقاومتی مورد توجه قرار دادند.

آشنا افزود: بخش فیلم و ویدئو، شامل فیلم‌های کمتر از یک دقیقه هستند که بعضی از آنها با موبایل و برخی دیگر با دوربین‌های حرفه‌ای تهیه شده‌اند. این فیلم‌ها علاوه بر جنگ دوازده روزه، به جنگ‌های بین‌المللی نیز پرداخته‌اند.

به گفته آشنا، خروجی آثار رسیده به صورت نمایشگاه و پخش از نمایشگرها در خانه جشنواره خواهد بود، و گفت: این آثار در محل برگزاری جشنواره در خانه جشنواره به نمایش گذاشته می‌شوند. همچنین، براساس برنامه‌ریزی‌ها قرار است در بخش ویدئو، فیلم‌ها از طریق مانیتورها نمایش داده شوند. این نمایش‌ها می‌توانند توجه عمومی را جلب کنند و تاثیرات جنگ را در سطحی وسیع‌تر به نمایش بگذارند.

مدیر بخش عکس و ویدئو با اشاره به موضوع عکس‌ها و ویدئوها که بر مساله صلح تمرکز یافته‌اند، عنوان کرد: یکی از اهداف اصلی جشنواره، نمایش فرهنگ صلح و مقاومت است. ما از طریق این جشنواره می‌خواهیم پیام صلح و امید را در سطح جهانی منتقل کنیم. این جشنواره تلاشی است برای نشان دادن این مسئله که جنگ هیچ‌گاه راه‌حل نهایی نیست و تنها با صلح می‌توان به آینده‌ای روشن‌تر رسید. بخش زیادی از آثار به تاثیرات جنگ بر خانواده‌ها و کودکان پرداخته و نشان می‌دهد که صلح چه اثرات مثبتی می‌تواند بر زندگی انسان‌ها داشته باشد. در واقع، هدف ما این است که به‌واسطه هنر، مفهوم صلح را در ذهن مردم سرتاسر جهان نهادینه کنیم.

او در پایان گفت: امیدوارم این جشنواره گامی موثر در ترویج صلح و کاهش تبعات جنگ در جامعه جهانی باشد. ما از طریق این جشنواره به جهانیان این پیام را می‌دهیم که تنها در سایه صلح می‌توانیم به آینده‌ای بهتر دست یابیم.

سینماروزان: بالاخره و بعد از مدتها تاریخ برگزاری بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر اعلام شد.

روح‌الله حسینی معاون نظارت سینما که دبیری بین‌الملل فجر را هم برعهده دارد اعلام کرده که بین‌الملل فجر پنجم تا ۱۲ آذرماه سال جاری برگزار خواهد شد.

با نگاهی به تقویم۴۰۴ معلوم میشود که پنجم آذر -که یحتمل افتتاحیه بین‌‌الملل فجر است- مقارن آخرین روز ایام فاطمیه و در عین حال روز بسیج مستضعفین هم هست.

هنوز مکان برگزاری بین‌الملل فجر معلوم نیست جز درخواست‌هایی که از سوی دبیر جشنواره و رئیس سازمان برای برگزاری در کیش مطرح شده بود و مشخص نیست با اوضاع منطقه ای اخیر اساسا اجازه برگزاری جشنواره در یک جزیره داده شود یا خیر؟

برگزاری بین‌الملل فجر در فاصله‌ای کوتاه و حدودا دو ماهه تا برگزاری جشنواره اصلی فجر فقط در صورتی میتواند جریان‌ساز باشد که روح‌الله حسینی دبیر آن بتواند حداقل پای پنج سینماگر نامدار خارجی به جشنواره و درعین حال شرایط رونمایی اولیه چند فیلم مطرح خارجی را رقم بزند.

در چند دوره برگزاری جداگانه بین‌الملل فجر در دولت اعتدال که جز الیور استون-البته با کمک‌های نادر طالب‌زاده مرحوم- را نتوانستند به جشنواره بیاورند‌. امیدواریم فریدزاده- که می‌گویند تحصیلکرده آلمان است- بتواند ویم وندرس یا ورنر هرتسوگ یا حداقل فاتح آکین فیلمساز ترک‌تبار مقیم آلمان را به بین‌الملل فجر بیاورد تا دلیلی موجه باشد بر صرف بودجه جهت برگزاری جداگانه این بخش‌.

سینماروزان: سه ماه پیش بود که توییتی از علی اکبر ولایتی منتشر شد درباره برگزاری بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر در جزیره کیش و با تغییر نام به “جشنواره خلیج فارس”.

پیشنهاد ولایتی-بخصوص از حیث تغییر نام- منطقی می‌نمود و هرچند از سوی رسانه های مستقل همچون صبح‌سینما مورد توجه قرار گرفت ولی جنگ ناگهانی ایران-اسراییل همه چیز را به محاق برد تا حالا که در دیداری مشترک، روسای سازمان سینمایی دست یاری دراز کرده اند به سمت معاون فرهنگی سازمان مناطق آزاد که کمک کند برای برگزاری جشنواره موسوم به جهانی فجر در کیش!

روح‌الله حسینی معاون ارزشیابی و نظارت که دبیر بین‌الملل فیلم فجر شده، در نشست با معاون فرهنگی مناطق آزاد گفته: ما آماده‌ایم مهمترین رویداد بین‌المللی سینمای ایران، یعنی بین‌الملل فیلم فجر را با حضور دویست مهمان خارجی(!) که تعدادی از آنها از چهره‌های مهم و تاثیرگذار سینمای جهان هستند، در جایی همانند جزیره کیش برگزار کنیم. 

رائد فریدزاده رئیس سینما نیز خطاب به معاون فرهنگی مناطق آزاد فرموده: می‌توانیم برخی رویدادها همانند جشنواره کیش که چندین سال برگزار نشد را با مجددا برگزار کرد. حتی می‌توانیم بخش‌هایی از جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را در کیش برگزار کنیم. همچنین کمپ‌های استعدادیابی سینمایی نیز می‌تواند در آنجا شکل گیرد. 

در نقطه مقابل مهدی مزینانی معاون فرهنگی مناطق آزاد هیچ چیزی را قطعی نکرد و همه را به بالادست خود محول نمود به خصوص تامین اعتبار لازم برای همکاری را.

مزینانی گفت: اولین چیزی که به نظرم می‌رسد این است که باید تفاهم‌نامه‌ای جامع آماده شود. چیزی که اتفاق می‌افتد این است که مشاهده این تفاهم‌نامه در سایت مدیران عامل به منزله لازم الاجرا بودن آن است. باید بستر را برای انجام کارهای اصولی آماده کرد و لازم است کاری کنیم که دیگر نگویند صرفا در زمان فلانی چنین فعالیت‌هایی انجام شده است. ما باید کاری کنیم که بعد از ما نیز این مسیر عوض نشود. لذا حتما باید این زیر ساخت‌ها در یک تفاهم‌نامه آماده شده و به سمت اجرایی شدن پیش رود. یقین بدانید تا روزی که من هستم برای امور فرهنگی پافشاری خواهم کرد. وقتی دبیرخانه مناطق آزاد یک کار را به صورت ملی می‌بیند، معاونانش را در مناطق مختلف مکلف می‌کند و می گوید از نظر من در صد نمره ارزیابی تو، بیست نمره کار فاخر سینمایی است. بنابراین از این به بعد او به دنبال این است که از مدیرعاملش پول بگیرد. اگر ما برنامه جامعی تدوین کنیم آن معاون فرهنگی، اجتماعی وگردشگری برای اینکه سرسال نمره اش را بگیرد، برای گرفتن آن تلاش خواهد کرد. ما اگر این مسیر را برویم می توانیم بودجه بگیریم. 

زمان برگزاری بین‌الملل فجر هنوز مشخص نیست ولی شنیده ها از برگزاری آن در پاییز خبر میدهد و هرچند هم فریدزاده و هم دبیر بین‌الملل فجر به دنبال برگزاری در کیش هستند اما آنچه از فحوای کلام معاون مناطق آزاد برمی‌آید نیاز به تایید بالادست مناطق آزاد است که به هر حال هرچه نباشد باید اعتبار اسکان و سفر و همچنین محل برگزاری جشنواره را تامین کند!

دقت کنید که معاون فرهنگی مناطق آزاد مساله “گردشگری سینمایی” را پیش کشیده یعنی او به دنبال حضور چهره های مطرح سینمایی برای اجرای تفاهم است.

دبیر بین‌الملل فجر مدعیست ۲۰۰ مهمان خارجی به جشنواره می‌آورد و یحتمل آنچه برای مناطق آزاد مهم است، برند بودن مهمانان است و دیگر مثل قبل نمی‌توان با دعوت از تعدادی بنگال و آفریقایی و فیلیپینی و مغول و زنگباری و… گمنام، توجیه تراشید برای اعتبار گیری از مناطق آزاد.

می‌ماند کشاندن پای تعدادی سلبریتی وطنی به کیش که آن هم در تناقض است با ادعاها مبنی بر بین‌المللی بودن جشنواره.

پس چه باید کرد؟

هرچه زودتر لیست آن ۲۰۰مهمان خارجی را منتشر کنند تا مدیران مناطق آزاد بررسی کرده و ببینند حداقل ده سینماگر مطرح جهانی میان آنها هست که توجیه‌گر اعتبار بالای برگزاری جشنواره باشد؟؟

سینماروزان: رئیس سازمان سینمایی با صدور احکامی منوچهر شاهسواری را به عنوان دبیر جشنواره ملی فیلم فجر و روح الله حسینی را به عنوان دبیر بین‌الملل فیلم فجر منصوب کرد ولی مشخص نکرد که بین‌الملل فجر بعد از جدایی مجدد از فجر چه زمانی برگزار خواهد شد؟

منوچهر شاهسواری در فجر۴۳ هم دبیر فجر بود و سعی خود را کرد با وجود انبوه فیلمهای ارگانی بدردنخور، با راه اندازی بخش خارج مسابقه و ورود فیلمهای مشکل‌دار، قدری کلاس جشنواره را بالا ببرد. شاهسواری البته از همان پارسال در گفتگوهای خود بر ضرورت تثبیت دبیرخانه جشنواره فجر تاکید کرده بود و گویا فریدزاده نیز شرط او را پذیرفته.

در حکمی که فریدزاده برای شاهسواری زده دقیقا بر دائمی شدن دبیرخانه جشنواره فیلم فجر تاکید شده است.

فریدزاده از سوی دیگر معاون نظارت و ارزشیابی خود-روح‌الله حسینی- را به عنوان دبیر بین‌الملل فجر برگزیده. بین‌الملل فجر در دولت سیزدهم به جشنواره اصلی فجر برگشت و در جداسازی مجدد و عجولانه در دولت چهاردهم، سال قبل که اصلا برگزار نشد و امسال هم که اصلا زمان مناسب برای برگزاری در بهار و تابستان را از دست داده و اینکه تن داده‌اند به برگزاری احتمالی آن در آذرماه و اندکی زودتر از بخش ملی، فقط و فقط اصراری لجوجانه است برای نپذیرفتن اشتباه در جداسازی مجدد‌‌‌.

صد بار گفتند و نشنیدند و فایده ای دارد که باز بگوییم «در کجای دنیا یک جشنواره چنددهه‌ای را یکهو دوتکه میکنند؟ »

حالا درنظر بگیرید با اوضاع فعلی منطقه‌ای و تحولات سیاسی پساجنگ۱۲روزه، اصلا صرف هزینه برای برگزاری این جشنواره چه فایده‌ای دارد؟ در اوضاع آرام نتوانستند چهار فیلم و چهار سینماگر مطرح را به بین‌الملل فجر بکشانند، حالا در اوضاع فعلی خاورمیانه کدام سینماگر مطرح خارجی می‌آید و رونمایی فیلمش را در بین‌الملل فجر انجام می‌دهد؟

متن حکم فریدزاده برای شاهسواری را بخوانید: 

نظر به سوابق و تجارب ارزشمند جنابعالی در عرصه صنعت تصویر، به موجب این حکم به عنوان دبیر جشنواره ملی فیلم فجر منصوب می شوید. امید است با بهره‌مندی از تجارب دوره های پیشین و رصد تولیدات ملی برای برقراری ارتباط نظام‌مند اصحاب سینما با این رویداد بزرگ، ضمن کشف استعدادهای جوان،  تنوع بخشی به گونه های سینمایی با هدف توسعه بازار و ارائه پیشنهادها و راهکارهای موثر، شاهد برپایی پررونق و با نشاط این دوره باشیم. انتظار می رود نمایش پایمردی، رشادت ها و دفاع سرافرازانه ملت شریف و نجیب ایران در جنگ تحمیلی دوازده روزه، در این رخداد جلوه وجایگاه ویژه ای داشته باشد. طراحی و تدوین ساختار دبیرخانه دائمی جشنواره فجر در جهت تجمیع امکانات و ظرفیت های سازمان امور سینمایی و موسسات و نهادهای ذی ربط با اهتمام بر حفظ حافظه تاریخی و سازمانی در گردآوری اسناد و مدارک، گامی مهم در برگزاری بهینه این رویداد ملی و تاثیرگذار است که مساعی جنابعالی را در مسیر اجرای آن می طلبد، بدیهی است تحقق این امور مستلزم همکاری همه جانبه و موثر با مدیریت های زیر مجموعه سازمان امور سینمایی و موسسات تابعه است.از خداوند متعال برای جنابعالی در خدمت به سینمای بزرگ و شریف میهن عزیزمان توفیق روز افزون مسئلت دارم.

متن حکم فریدزاده برای روح الله حسینی را بخوانید:

نظر به شایستگی ها و سوابق ارزنده ی علمی و مدیریتی جناب عالی  در عرصه سینما و فعالیت های بین المللی به موجب این حکم به عنوان دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر منصوب می شوید. جشنواره جهانی فیلم فجر به عنوان یکی از مهم ترین رویدادهای فرهنگی و هنری کشور، ماموریت دارد که با معرفی سینمای متعهد و خلاق ایران، تعاملات هنری با سینما گران جهان را گسترش دهد و بستری برای گفت و گوی فرهنگی میان ملت ها فراهم آورد. انتظار می رود با بهره گیری از ظرفیت های حرفه ای، نهادهای سینمایی داخلی و بین المللی، وهمچنین تعامل فعال با هنرمندان و اندیشمندان، زمینه تعالی هرچه بیشتر این رویداد جهانی را فراهم آورید. مسلم است که نمایش پایمردی و رشادت ها در دفاع سرافرازانه ملت شریف و نجیب ایران در جنگ تحمیلی دوازده روزه، در این رخداد جلوه و جایگاه ویژه ای خواهد یافت. لازمه تحقق این امور همکاری همه جانبه و موثر با مدیریت های زیر مجموعه سازمان سینمایی و موسسات تابعه است.توفیق روز افزون جنابعالی را در انجام این مسئولیت خطیر از خداوند متعال مسئلت دارم.

سینماروزان/حامد مظفری: جداسازی بخش بین‌الملل از جشنواره اصلی فجر در دولت اعتدال رقم خورد ولی در دولت رییسی، مجددا جشنواره فجر یکپارچه شد اما بعد از روی کار آمدن دولت پزشکیان، خیلی سریع و حتی قبل از انتخاب شورای سیاستگذاری جشنواره، بین‌الملل باز از فجر جدا شد.

با وجود آن که بیش از پنج ماه از انتشار خبر رسمی جدایی بین الملل از جشنواره فجر می‌گذرد ولی هنوز زمانی قطعی برای برگزاری بین الملل پیدا نشده چون برگزارکنندگان اصرار دارند با فیاپف هماهنگ باشند و فیاپف هم با برگزاری جشنواره به سبک قبل و در بهار و حتی تابستان موافقت نکرده.

ابتدای بهمن ۱۴۰۳ رائد فریدزاده رئیس سینمای دولت پزشکیان در گفتگویی رسمی با ایسنا از محدودیت های حاکم بر انتخاب زمان برای برگزاری بین‌الملل فجر چنین گفته بود: تاریخی که آخرین بار به فیاپف (فدراسیون بین‌المللی تهیه‌کنندگان فیلم) اعلام و تثبیت شده، هفته اول خردادماه یعنی بعد از جشنواره فیلم کن و قبل از جشنواره شانگهای چین بود. این زمان بهتر است تغییر کند چراکه خیلی از مخاطبین بالقوه ما با توجه به حضور در جشنواره کن، انرژی و زمان مناسب برای حضور در جشنواره جهانی فجر را ندارند. بعد از آن هم که شانگهای و لوکارنو و ونیز هستند؛ به همین دلیل ما مکاتبه کرده‌ایم تا در یک زمان‌بندی دیگر جشنواره را برگزار کنیم. در بررسی‌هایی که صورت گرفته شاید بتوانیم جشنواره جهانی فجر را پیش از جشنواره برلین برگزار کنیم تا به عنوان آخرین جشنواره‌ای باشیم که در ماه دسامبر برگزار می‌شود و اگر این اتفاق بیفتد سال سینمایی بین‌المللی که با جشنواره برلین شروع می‌شود با جشنواره جهانی فجر به پایان می‌رسد!! این پیشنهاد از سوی ما در جلسه ماه “فوریه” فیاپف مطرح خواهد شد و اگر موافقت شود، جشنواره جهانی فجر، در اواخر پاییز سال آینده پیش از جشنواره ملی فجر برگزار خواهد شد.

با توجه به اینکه اکنون میانه ماه آوریل را پشت سر گذاشته‌ایم-یعنی دو ماه بعد از تاریخ وعده داده‌ی فوریه- و هنوز اعلام رسمی زمان برگزاری بین‌الملل فجر رخ نداده، احتمالا یا فیاپف با این تاریخ موافقت نکرده یا «موافقت کرده» و مدیران سینمایی به دنبال پیدا کردن توجیهی برای برگزاری بین‌الملل فجر دقیقا مماس با جشنواره اصلی آن هستند. 

اینکه بین‌الملل فجر باید اواخر پاییز یا ابتدای زمستان برگزار گردد تا قبل از برلیناله باشد -که معمولا اواخر بهمن ماه برگزار میشود- غیرمستقیم معنای تجمیع جشنواره‌های فجر را نمیدهد؟

وقتی بهترین زمان برای برگزاری بین‌الملل فجر قبل از برلین است، یعنی باید بین‌الملل را یا انتهای آذر یا ماه دی یا ابتدای بهمن برگزار کرد که همه‌ی این تاریخ‌ها تقریبا مماس با همان جشنواره اصلی فجر هستند یعنی باز یک جور تجمیع غیرمستقیم!!

جشنواره اصلی فجر عموما ۱۲ تا ۲۲ بهمن برگزار میشود و حالا اگر بین‌الملل را در دی‌ماه یا آذرماه برگزار کنند چه تفاوتی دارد با اینکه جشنواره را در ابتدای بهمن و چند روزی زودتر با بخش بین‌الملل شروع کنند و در ادامه بخش اصلی استارت بخورد؟

تعارف که نداریم؛ واقعا کدام فیلمساز مطرح خارجی است که فیلمش را برای برلین نگه ندارد و قبل از برلین، فیلم را در بین‌الملل فجر رونمایی کند؟؟ 

این بین‌الملل فجر نهایتا چند تا مهمان بنگال و هندی و قزاق و آفریقایی گمنام و… که بیشتر ندارد؟ اینها هم برایشان فرقی ندارد جشنواره هر زمانی برگزار شود آنها تسهیلات اقامت رایگان و پذیرایی می‌خواهند که چه در آذر چه در بهمن برایشان جور می‌شود.

می‌ماند تعدادی بازاریاب فیلم که آنها هم به دنبال انتخاب فیلم “ایرانی” بدردبخور برای خرید هستند و اتفاقا بیشتر دلشان می‌خواهد آثار بخش اصلی-ملی- فجر را ببینند.

پس خودمان را بی‌دلیل و با ژست بین‌الملل گول نزنیم و جشنواره‌‌ی فجر را یکپارچه برگزار کنیم تا در دورانی که مسعود پزشکیان بارها از ناترازی‌ها ابراز نگرانی کرده، در سایه برگزاری یکپارچه‌ی فجر از تلفات بیت‌المال جلوگیری و اندکی از ناترازی‌ها کاسته شود.

سینماروزان/تینا جلالی: محمدمهدی عسکرپور تازه‌ترین دبیر جشنواره جهانی فجر درباره چگونگی برگزاری جشنواره درون کرونا و احتمال لغو به خاطر کرونا یا انتخابات حرف زد.

به گزارش سینماروزان دبیر جشنواره جهانی فجر با امیدواری نسبت به برگزاری دوره جدید جشنواره به روزنامه اعتماد گفت: تصور خيلي از رفتارهاي امروز كه در سطح جامعه مي‌بينيم حدود هشت ماه پيش كمي بعيد به نظر مي‌رسيد ولي در حال حاضر برخي چيزها تقريبا روي روال قرار گرفته است. البته بخشي از اين شرايط روحي و رواني به اين دليل است كه احساس مي‌شود جامعه به واسطه تزريق واكسن‌هاي مختلف وارد شده؛ به سمت بهبود مي‌رود.

عسکرپور با اشاره به لغو دوره پیش جشنواره به خاطر کرونا بیان داشت: از بد حادثه زمان برگزاري جشنواره جهاني وقتي بود كه حتي فكر كردن به برگزاري يك جشنواره خيلي خطرناك و نشدني بود. بعدها بود جشنواره‌هايي كه عمدتا همزمان برگزاري آنها نيمه دوم سال بود توانستند به راهي براي برگزاري دست پيدا كنند البته بخشي از آنها از تجربه جشنواره جهاني استفاده كردند چون ما برنامه‌هایی را طراحي كرده بوديم كه در آن مقطع به كار ما نيامد اما براي برگزاري جشنواره‌هاي ديگر تا حدي از آن استفاده شد. شايد اگر زمان برگزاري جشنواره جهاني نيمه دوم سال بود ما هم مي‌توانستيم به شرايط كرونايي عادت كنيم و به راه‌حلي براي اجرا برسيم.

محمدمهدی عسکرپور پیرامون شایعات تعطیلی جشنواره به خاطر برگزاری انتخابات ۱۴۰۰ بیان داشت: وقتي بحث برگزاري جشنواره امسال مطرح شد اولين چيزي كه در بسياري از جلسات به من گفته شد كرونا نبود بلكه بحث انتخابات بود. كاملا قابل فهم هم است براي اينكه بحث انتخابات امسال خيلي حساس است مثل بعضي از سال‌ها و خب امسال شرايط كشور يك مقدار پيچيده‌تر است و ويژگي‌هاي خاص خودش را دارد. واقعيت اين است كه زمان برگزاري جشنواره همين موقع است و ما نمي‌توانيم به خاطر انتخابات يا هر موضوع ديگري زمان جشنواره را به تعويق بيندازيم. قطعا برگزاري انتخابات موضوع حساسي است كه بايد به آن توجه داشت. اين نكته هم مزيت‌هايي دارد و هم مسائلي با خودش به همراه دارد كه من اميدوارم اين بخش هم اتفاقات خوبي بيفتد و ما خوب آن را مديريت كنيم.

دبیر جشنواره جهانی فجر مدعی استفاده از یک پلتفرم آنلاین خارجی برای ارائه آثار بخش بازار شد و گفت: بعد از برگزاري جشنواره ملي فيلم فجر تعدادي از فيلمسازان با من تماس داشتند كه مايلند فيلم‌شان را در جشنواره جهاني نمايش دهند. ما با يكي، دو محدوديت اين وسط مواجه هستيم در هر كدام از بخش‌هاي رقابتي و اصلي و مسابقه دو تا سه فيلم بيشتر نمي‌تواند حضور داشته باشد يعني در بخش‌هاي مختلف به ‌طور كل هفت تا هشت فيلم مي‌تواند حضور داشته باشد اما آن چيزي كه براي خيلي از فيلمسازان جذاب است بخش بازار به مفهوم معرفي فيلم ايراني به پخش‌كنندگان خارجي است. اگر فيزيكي بخواهيم برگزار كنيم كه مثل سال قبل خواهد بود اما اگر به صورت مجازي باشد با يك پلتفرم معتبر خارجي و بين‌المللي كه جشنواره كن هم استفاده كرد وارد مذاكره شديم كه در حال بستن قرارداد هستيم آن وقت خيلي از فيلمسازان احتمالا مايل هستند كه روي اين پلتفرم فيلم‌شان را ارايه كنند. ويژگي اين پلتفرم اين خواهد بود كه ما واسطه خواهيم بود بين تهيه‌كننده ايراني و پخش‌كننده خارجي. آنها خودشان با هم مرتبط خواهند شد و با هم مراودات‌شان را تنظيم مي‌كنند و رابطه‌شان مستقيم شكل مي‌گيرد در واقع ما توانستيم اين ظرفيت را ايجاد كنيم كه اين ارتباط داخلي و خارجي به وجود بيايد. اين موضوع تقريبا مقدماتش فراهم شده ولي آنچه مهم است ما نمي‌توانيم تعداد بي‌شمار فيلم ايراني در اين بخش انتخاب كنيم. هم از نظر كيفي و هم از نظر كمي اين موضوع براي‌مان مهم است، ولي تا جايي كه ممكن است تلاش مي‌كنيم اين بخش تقويت شود تا حق فيلم‌هاي ايراني ادا شود.

دبیر جشنواره جهانی در توجیه برگزاری جشنواره در دوران ریاضت کرونایی بدنه سینما اظهار داشت: عمده كساني که منتقد مي‌شوند به اكوسيستم توجه نمي‌كنند و معتقدند جشنواره را برگزار نكنيم تا با آن بتوانيم كمي خريد كنيم. اينكه در بودجه‌نويسي و اداري چقدر امكان‌پذير است، بحث جداست. اينكه مثلا رديف بودجه‌اي براي ساختمان‌سازي داريم و ما بگوييم با آن ساختمان نسازيم و برويم ماشين بخريم خب بلافاصله بازرسي كل كشور چنين شخصي را به محاكمه بكشاند. يعني هر چيزي رديف بودجه خود را دارد. حالا بودجه جشنواره جهاني كه به نظر من اصلا شوخي است. بودجه‌اي كه وزارت ارشاد معمولا براي جشنواره جهاني درنظر مي‌گيرد پول ساخت يك و نيم فيلم است بعضي اوقات دو فيلم مي‌شود با آن ساخت بعضي اوقات يك فيلم ساخت. سالي كه در پيش است با بودجه جشنواره جهاني فقط يك فيلم مي‌توان ساخت. خيلي از همكاران به اين موضوع توجه نمي‌كنند و مثلا نظرشان اين است كه دبير جشنواره يا مسوولان سينما و وزارت ارشاد مجبور هستند و بايد بگردند اسپانسر براي برگزاري جشنواره پيدا كنند و بعد مي‌گويند چرا اين پول هم بايد براي جشنواره برگزار شود همين پول را هم خرج سينما كنيد. از اينجا به بعد به نظر من وارد مباحث احساسي مي‌شويم و هيچ منطقي پشت اين صحبت‌ها وجود نداشته باشد.

عسکرپور درباره احتمال لغو جشنواره جهانی بیان داشت: واضح است وقتي فراخوان جشنواره منتشر شده اين يعني ما قصد برگزاري جشنواره را داريم. اما همه شرايط دست ما نيست؛ فرض كنيم خداي ناكرده سال آينده به شرايط بدتري برسيم كه كشور به سمتي برود كه هر نوع برگزاري جشنواره ممنوع اعلام شود آن زمان ديگر از عهده ما خارج است يا بايد كامل جشنواره را مجازي برگزار كنيم يا نه. به هر جهت همه اميدواريم از اوايل سال آينده اوضاع كشور (به ‌طور كل به واسطه واكسن‌هاي متعدد) رو به بهبود برود و همه شرايط جديدتري را تجربه كنند و ما تا جايي كه ممكن است برگزاري مجازي را به شرايط واقعي در خرداد نزديك كنيم.