سینماروزان: گروه «همنوازان فاخته» به سرپرستی خشایار پارسا، امسال در جشنواره بین‌المللی دایرافست با دو اجرای ویژه به صحنه می‌آید؛ اجراهایی که به گفته پارسا، قرار است پیوستگی و تحول موسیقی دستگاهی ایران از دوره قاجار تا زمان معاصر را به تصویر بکشند.

خشایار پارسا درباره بخش نخست این اجرا که روز ۲۷ مهر (۱۹ اکتبر) برگزار می‌شود، گفت: «این بخش بازآفرینی فضای موسیقی قاجار است. ما تلاش کردیم همان فرم اجرایی دوره قاجار را با سازبندی محدود سه‌تار، کمانچه و آواز ارائه دهیم تا بداهه‌پردازی نوازندگان و خواننده به‌طور کامل زنده بماند. در این دوره موسیقی بیشتر بر بداهه‌نوازی و بداهه‌خوانی استوار بود و سازها تنوع چندانی نداشتند تا خلاقیت نوازنده محدود نشود. در این بخش، هدایت کلاری با سه‌تار، علیرضا رسولی با کمانچه و مهدی شهسوار در مقام خواننده ما را همراهی خواهند کرد. مدت زمان این اجرا حدود ۴۰ تا ۶۰ دقیقه است.»

او درباره فرم اجرایی بخش اول توضیح داد: «ما ساختار کلاسیک دوره قاجار را حفظ کرده‌ایم. یعنی پیش‌درآمد، آواز، چهارمضراب، تصنیف و رِنگ. پیش‌درآمد، چهارمضراب و رِنگ بدون کلام و موزون هستند، تصنیف موزون و با کلام است و آواز با وزن آزاد اجرا می‌شود. بیشترین بداهه‌پردازی در آواز و چهارمضراب اتفاق می‌افتد.»

سرپرست گروه «همنوازان فاخته» درباره بخش دوم که روز ۴ آبان (۲۶ اکتبر) برگزار می‌شود، گفت: «این بخش روایتی معاصر از موسیقی دستگاهی ایران است. ما در این قسمت تحت تأثیر موسیقی اواخر قاجار، پهلوی اول و دوم و همچنین پس از انقلاب ۱۳۵۷ بوده‌ایم. در اینجا سازبندی گسترده‌تر است، از دو خواننده زن و مرد استفاده کرده‌ایم تا تنوع صوتی ایجاد شود، و قطعات از پیش ساخته شده و تنظیمات چندصدایی را در نظر گرفته‌ایم. این چندصدایی‌ها بر پایه موسیقی ایرانی شکل گرفته‌اند، مثل پررنگ کردن نت واخوان که نقشی شبیه پدال در موسیقی غربی دارد یا استفاده از بافت هترافونیک و پولی‌فونیک. مدت زمان این اجرا حدود ۷۰ دقیقه خواهد بود.»

او افزود: «در این بخش من نوازندگی سنتور را بر عهده دارم و سرپرستی گروه را هم دنبال می‌کنم. ابوذر حسینی با عود و همچنین در مقام آهنگساز حضور دارد، آرمان حیدریان کمانچه می‌نوازد، محمدمهدی شیخ با تار و حسین گازر با تنبک گروه را همراهی می‌کنند. همچنین احمد شکوری و ندا شهسوار به‌عنوان خوانندگان زن و مرد در کنار ما خواهند بود.»

خشایار پارسا در پایان گفت: «هدف ما این است که مخاطبان در جریان این دو اجرا، هم با ریشه‌های تاریخی موسیقی دستگاهی آشنا شوند و هم با امکانات و ظرفیت‌های معاصر آن. ما می‌خواهیم نشان دهیم که این موسیقی در طول تاریخ تغییر کرده، اما شالوده اصلی خود را از دست نداده است.»

سینماروزان: گروه همنوازان فاخته به سرپرستی خشایار پارسا در جشنواره جهانی DairaFest که در سنت‌پترزبورگ برگزار شد، به روی صحنه رفتند. این جشنواره معتبر جهانی که با هدف ارتقای تبادل فرهنگی میان اقوام مختلف برگزار می‌شود، امسال میزبان موسیقی مکتب منتظمیه ایران بود.

گروه همنوازان فاخته که طی سال‌های اخیر به‌عنوان یک گروه مولف در موسیقی ایرانی شناخته می‌شوند، آثار بزرگان مکتب منتظمیه را که در دوره تیموری شکل گرفته است، بازآفرینی و اجرا کرده‌اند.

اعضای گروه همنوازان فاخته در این اجرا شامل خشایار پارسا (سرپرست گروه، آهنگساز و نوازنده تنبک و بندیر)، احمد شکوری (خواننده)، فرشته شمسی (هم‌خوان)، محمدمهدی شیخ (نوازنده تار)، ابوذر حسینی (نوازنده عود) و آرمان حیدریان (نوازنده کمانچه) بودند.

دکتر Igor Pankov، شرق‌شناس و اسلام‌شناس برجسته روسی و موسس جشنواره DairaFest، حضور گروه همنوازان فاخته را فرصتی ارزشمند برای تقویت شناخت متقابل میان فرهنگ‌های ایران و روسیه دانست. وی تاکید کرد که این اجرا نه‌تنها نشان‌دهنده غنای موسیقی ایرانی است، بلکه فرصتی برای تعامل فرهنگی دو ملت فراهم کرده است.

خانم Ksenia Diodorova، متخصص علوم انسان‌شناسی بصری و مدیر هنری جشنواره، نیز ابراز امیدواری کرد که این برنامه‌ها باعث شناخت بیشتر مخاطبان روس از فرهنگ مردم ایران شود. وی افزود: «برای تکمیل فضای فرهنگی اجرا، از عکس‌های شادی ندیمی، عکاس معاصر ایرانی، استفاده کردیم تا جلوه‌ای بصری از فرهنگ ایران ارائه کنیم.»

مهدی حسینی، آهنگساز برجسته ایرانی و مدیر بخش موسیقی جشنواره، در توضیح دلیل انتخاب گروه همنوازان فاخته گفت: «نگاه ویژه این گروه به موسیقی مکتب منتظمیه و موفقیت‌های چشمگیر آن‌ها در اجراهای اخیر باعث شد که این گروه نماینده موسیقی ایران در جشنواره باشد.»

گروه همنوازان فاخته همچنین در این سفر به دعوت مسئولین جشنواره از موزه آرمیتاژ، یکی از بزرگترین و مهم‌ترین موزه‌های جهان، بازدید کردند. این موزه دارای بخشی اختصاصی برای ایران است که شامل آثار تاریخی و هنری ارزشمندی از کشورمان می‌باشد.

اجرای گروه همنوازان فاخته در جشنواره DairaFest و تعاملات فرهنگی همراه آن، فرصتی کم‌نظیر برای نمایش غنای موسیقی و هنر ایرانی در سطح بین‌المللی بود.

سینماروزان/کیوان بهارلویی: گروه همنوازان فاخته به سرپرستی خشایار پارسا، با حضور در دو جشنواره بین‌المللی موسیقی در چین، به معرفی موسیقی دوره تیموری و آثار برجسته عبدالقادر مراغه‌ای پرداخت و توانست توجه مخاطبان داخلی و بین‌المللی را به خود جلب کند.

این گروه ابتدا در فستیوال بین‌المللی موسیقی قومی ووشی (Wuxi International Ethnic Music Festival) که با تمرکز بر موسیقی قومی و کلاسیک مناطق مختلف جهان برگزار شد، به اجرای قطعاتی فاخر از موسیقی کهن ایرانی پرداخت. در این جشنواره، گروه‌هایی از کشورهای ژاپن، مغولستان، چین، مالزی، سنگاپور، روسیه، ترکیه، فرانسه، بلژیک و ایران حضور داشتند و هرکدام بخشی از هویت موسیقی کلاسیک یا بومی خود را به نمایش گذاشتند.

گروه همنوازان فاخته، با تمرکز بر آثار عبدالقادر مراغه‌ای، موسیقی دوره تیموری را که یکی از دوره‌های درخشان در تاریخ موسیقی ایران به شمار می‌آید، در قالب اجراهایی برجسته در مدهای راست و عشاق معرفی کرد. اعضای گروه شامل خشایار پارسا (سرپرست گروه، آهنگساز و نوازنده تنبک و بندیر)، احمد شکوری (خواننده)، محمدمهدی شیخ (نوازنده تار)، ابوذر حسینی (نوازنده عود) و آرمان حیدریان (نوازنده کمانچه) با اجرای دقیق و هماهنگ خود، تحسین گسترده‌ای از سوی شرکت‌کنندگان جشنواره و مخاطبان دریافت کردند.

پس از اجرای رسمی در جشنواره ووشی، گروه همنوازان فاخته به دعوت شهردار این شهر، در یک اجرای عمومی و فضای باز برای معرفی موسیقی ایرانی به شهروندان چینی شرکت کرد. این اجرا که بر روی استیجی مخصوص با نورپردازی و صدابرداری حرفه‌ای برگزار شد، فرصت دیگری برای گروه بود تا فرهنگ شنیداری و تاریخی ایران را به مخاطبان بیشتری معرفی کند. در این برنامه، مجری با بهره‌گیری از توضیحات پیشین گروه، نوع موسیقی ایرانی و پیشینه تاریخی و فرهنگی آن را برای حضار شرح داد.

شهردار و مسؤول فرهنگ و هنر ووشی در پایان این برنامه، ضمن تقدیر از حضور گروه همنوازان فاخته، اظهار کردند که برگزاری چنین جشنواره‌هایی فرصتی برای ارزش‌گذاری به موسیقی کلاسیک اقوام مختلف و ایجاد تبادل فرهنگی میان کشورها و هنرمندان است. این تبادل فرهنگی، به گفته آن‌ها، نه‌تنها شناخت بیشتری از موسیقی هر کشور به ارمغان می‌آورد، بلکه بستری برای دوستی و تعامل میان ملت‌ها ایجاد می‌کند.

گروه همنوازان فاخته در ادامه مسیر خود، به زودی در فستیوال بین‌المللی موسیقی دایرا (Daira International Music Festival) در سن‌پترزبورگ روسیه به اجرای برنامه خواهد پرداخت. حضور در این رویداد، بخشی دیگر از تلاش‌های این گروه برای معرفی موسیقی اصیل ایرانی در صحنه‌های بین‌المللی و تقویت جایگاه آن در میان مخاطبان جهانی است.