بوی دهه ۶۰ به مشام میرسد⇐درجهبندی بهجای پروانهی ساخت/حرفهای محمدمهدی طباطبایینژاد-معاون نظارت سینما- دربارهی چگونگی حذف پروانهی ساخت
سینماروزان: حذف پروانه ساخت یکی از تقاضاهایی است که هرازگاه از سوی برخی روسای صنوف سینما خطاب به مدیران سینمایی مطرح میشود و اساسا چون شدنی نیست، پیگیری هم نمیشود و بعد از چند ماه دوباره مطرح میشود و دوباره اجرایی نمیشود و…
اخیرا باز برخی سران صنوف مدعی شده اند که سینمای زیرزمینی محصول سازوکار صدور پروانه ساخت است و باید حذف شود تا همه روی زمین کار کنند؛ در حالی که مثلا فیلم بیداد اتفاقا پروانه ساخت هم داشته و درنهایت به طور زیرزمینی منتشر شده.
محمدمهدی طباطبایی نژاد مدیر تازه اداره نظارت در گفتگویی تفصیلی مجددا به عدم امکان حذف پروانه ساخت اشاره کرده و در عین حال از طرح درجه بندی تهیهکننده ها صحبت کرده است. او به خبرگزاری تسنیم میگوید: اینکه برخی میگویند “فیلمهای زیرزمینی افزایش پیدا کرده است و با حذف پروانه ساخت آنها را از زیر زمین روی زمین بیاوریم.”، بدیهی است که اگر کسی قصد ساخت اثر زیرزمینی داشته باشد، چه پروانه وجود داشته باشد و چه نباشد، به کار خود ادامه میدهد، بنابراین میان وجود پروانه ساخت و تولید زیرزمینی نسبت مستقیمی وجود ندارد و با حذف آن بدیهی است که سهولت تولید فیلمهای زیرزمینی نیز افزایش پیدا میکند.
طباطبایینژاد ادامه میدهد: طرحی که برخی سینماگران دارند، مبتنی بر حذف کامل شورای ساخت است؛ یعنی تهیهکننده با ثبت درخواست در سامانه سازمان سینمایی، نامه و معرفینامه دریافت کند، بدون اینکه بررسی دیگری انجام شود. به نظر من این مدل کفایت نمیکند و برای یک نظام تنظیمگر، مقدمات لازم را ندارد.
وی درباره پیشنهاد جایگزین برای پروانه ساخت بیان میدارد: اگر قرار است به یک طرح جامع و نظام مشخص تنظیمگری برسیم، یکی از مؤلفههای آن میتواند رتبهبندی باشد، حذف کامل این مؤلفهها با منطق و مفهوم تنظیمگری سازگار نیست. تهیهکنندگان ما در زمان حاضر رتبهبندی مشخصی ندارند، حدود ۷۰۰ تهیهکننده(!!) داریم که صلاحیت آنها بهصورت طبقهبندیشده مشخص نشده است، ممکن است برخی از تهیهکنندگان پیشکسوت و حرفهای بتوانند صرفاً با یک ثبتنام کار خود را انجام دهند، اما برای همه نمیتوان چنین روشی را در نظر گرفت. حتی ترکیب تهیهکننده و کارگردان نیز میتواند موضوع بررسی باشد، یعنی یک کارگردان یک رتبه داشته باشد و یک تهیهکننده رتبهای دیگر که در این صورت باید بررسیهای لازم انجام شود، بنابراین لازم است دوستان در شورایعالی تهیهکنندگان، رتبهبندیهایی را بر اساس شاخصهای معین اعلام کنند و این شاخصها با سازمان سینمایی بهعنوان نهاد تنظیمگر در میان گذاشته شود تا پس از توافق بر سر معیارهای مشخص، فرآیند تولید بر اساس آنها انجام شود.
به اعتقاد سینماروزان گرچه طباطبایینژاد با حسن نیت به دنبال راهی جایگزین برای پروانه ساخت است ولی واقعیت آن که درجه بندی بعید است مشکل را حل کند چون اولا خود تهیهکنندگان هنوز که هنوز است به صنفی واحد نرسيده اند و اصلا همین که ۷۰۰ کارت تهیهکنندگی صادر شده آن هم برای سینمایی که ظرفیت تولید سالانه اش نهایتا به ۱۰۰ فیلم میرسد یعنی آن که صنوف در این سالها به فکر افزایش اعتبار خود هم نبودهاند و با صدور فلهای کارت تهیه کنندگی فقط احترام صنف تهیهکنندگی را خدشه دار کردهاند.
ثانیا درجهبندی، رتبه بندی و اقداماتی از این دست نه تنها مشکلات را حل نمیکند که یادآور قواعد و قوانین دهه های گذشته است که برخی مدیران سینمایی با درجه بندی آثار تولیدی بین محصولات مختلف نوعی بازی خودی و غیرخودی را راه انداخته بودند که نتیجه اش فقط شکاف بیشتر اهالی سینما بود.
بدیهی است که اکنون نیز اگر شماری تهیهکننده درجه الف بگیرند و مجاز باشند بدون پروانه ساخت کار کنند در آن صورت ماجرای تهیهکننده های حقالعملکار نه تنها حل نخواهد شد که اتفاقا توسعه می یابد و باعث میشود آنها که درجه ندارند دست به دامن درجه دارها شده و منتج از آن بحث اجارهی درجه، شدت خواهد گرفت.