درباره ی فیلم “کوچ”(ساخته محمد اسفندیاری): ساده بودی مثل… 

سینماروزان/روح‌الله حسینی: 

+یک اثر بیوگرافی که تلاش میکند بخشهای ناگفته و ندیده‌ی زندگی قاسم سلیمانی که مخاطبان با بزرگسالی و حضورش در جنگ و بعداً مناصبی که در سپاه قدس داشت، آشنا هستند.

+فیلم بر کودکی و نوجوانی سردار دست گذاشته و از این جهت می تواند یک منبع قابل رجوع خوب برای علاقمندان سردار باشد. فیلم با تاکید بر فقر و محرومیتی که در دوران  پهلوی وجود داشت و یکی از علل انقلاب شد ، می‌خواهد روایت خود را پیش ببرد.

+بردن داستان به دل کوه و دشت و زندگی عشایری و سپس ورود به بناهای تاریخی کرمان، می‌تواند تنفسی باشد برای خستگان از آثار آپارتمانی معمول.

+ سادگی و بی پیرایه‌ای و طبیعت محور بودن با توجه به محل زیست دوران کودکی سردار، دلنشین است و باعث میشود خیلی راحت مخاطب عام با آن ارتباط بگیرد. در عین حال استفاده از نابازیگران عمدتاً کرمانی، نوعی گرمی به فضای اثر داده و آن را مقبول می‌کند. قرار دادن بازیگران حرفه ای مثل نادر فلاح و یداله شادمانی که به جغرافیا میخورند کنار نابازیگران کودک و نوجوان نیز کمک حال بوده.

+مفرح کردن فضا با قرارگیری تناقضات سبک زندگی روستایی با مدرنیزاسیون؛ این نمک ریزی که در همه جای فیلم هست و یادآور زندگی مردمان خطه کرمان هم می‌تواند باشد به شدت عصای دست اثری است که تقریبا هیچ بزنگاه بحرانی ندارد و صرفا در برگردان تصویری تعدادی از خاطرات سردار خلاصه شده؛ درست مثل یک مستند. مهدی مطهر-تهیه‌کننده- به دلیل سابقه سالها مدیریت خانه مستند اوج به خوبی با اله‌مان‌های ساخت مستندهای بیوپیک آشناست و با همان نگاه، تدوین انجام شده و پرش‌های زمانی ناشی از رویکرد مستندوار است.

فیلم کوچ
فیلم کوچ

– مشکل عمده، ساختار تلویزیونی و ابتدایی اثر است که انگار خواسته بیشتر محلی باشد تا فیلمی جریان‌ساز نتیجتا بیشتر مناسب پخش در یک عصرجمعه از شبکه های تلویزیونی به مناسب تولد یا شهادت سردار است.

+برخلاف آثار روتین، تاریخ را فدای نگاه سیاسی نمی‌کند و نگاه منصفانه‌ای به گذشته دارد. در همان قبل انقلاب، هم معلم خوب و هم مدیر رستوران باوجدان را تصویر می‌کند و حتی بازار اشتغال قبل انقلاب را مثبت نشان میدهد؛ قاسم و دوستان خیلی زود کار پیدا میکنند و کمک خرج خانواده میشوند!

-نوستالژی؟

عنوان فیلم -کوچ- یادآور فیلم اول جهانگیر جهانگیری است؛ فیلمی با بازی رضا بیک ایمان‌وردی و ولی الله مومنی و البته یک بازیگر ترک -تولین کازان- که بدلیل مخالفت کانون کارگردانان، نام مهدی رییس‌فیروز به عنوان کارگردان رویش خورد.