مرگ پرویز نوری- کارگردان «حکیم باشی»- در سانفرانسیسکو!/بازنویس آثار بفروش‌ شعبانعلی اسلامی!/ناکام در همکاری با تهیه‌کننده‌ی «سنتوری»

سینماروزان: پرویز نوری از روزنامه‌نگاران و منتقدان قدیمی سینمای ایران در ۸۷ سالگی در سانفرانسیسکو و به دلیل عوارض ناشی از سرطان حنجره درگذشت.

 

پرویز نوری در اردیبهشت ۱۳۱۷ در تهران متولد شد و علاقه به سینما موجب شد از نوجوانی در کنار پیگیری سینمای روز دنیا، به نگارش نقد و تحلیل برای مطبوعات سینمایی بپردازد و خیلی زود به نویسنده ثابت بسیاری از نشریات هنری دهه های سی و چهل و از جمله ستاره سینما و فیلم و هنر، بدل گردد.

 

نوری سپس به نگارش فیلمنامه روی آورد و اولین فیلمنامه ای که نوشت «زمین تلخ» بود و تا زمانی که فیلم اولش «سه تا جاهل» را ساخت قریب ده فیلمنامه نوشت. «سه تا جاهل» از سری فیلمهای کمدی متکی بر تیم سه نفره گرشا-متوسلانی-سپهرنیا بود.

فیلم دوم نوری «رشید» با بازی بهروز وثوقی به تهیه‌کنندگی علی عباسی بود و بعد از آن مهمترین فیلمهای خود «حکیم باشی» و «عیالوار»-هر دو با حضور نصرت کریمی- را ساخت؛ فیلم‌هایی کمدی-انتقادی متاثر از کمدی ایتالیایی هایی که نصرت کریمی عاشق آنها بود‌.

 

در دهه پنجاه نوری دو سریال برای تلویزیون به نامهای “خانواده حاج لطف الله” و “علاء الدین و چراغ جادو” ساخت که درحین ساختن دومی، براساس سناریویی دیگر اما با همین کادر و امکانات، فیلم دیگری هم با نامی دیگر ساخت اما به عنوان کارگردان، آن را امضاء نکرد. نوری در همان دوران فیلم «زن و زمین» را با بازی همایون و نوری کسرایی ساخت.

او پس از انقلاب فیلم «طلوع انفجار» را ساخت؛ از فیلمهایی با زمینه انقلابی گری و روایتگر یک زندانی سیاسی که می‌خواهد انتقام خون فرزندش را بگیرد.

مرگ پرویز نوری
مرگ پرویز نوری

نوری پس از آن اسما از سینما فاصله گرفت و جز مواردی معدود-بازنویسی بازی تمام شد برای مهدی صباغ‌زاده- نامش پای کاری نیامد اما رسما همزمان با اینکه منتقد آثار تجاری-اکشن دهه های شصت و هفتاد بود ولی بدون ذکر نام، از نویسندگان عمده آثار اکشن تجاری پرمخاطبی بود که جمشید آریا در آنها بازی میکرد و به اسم سینمای لوله بخاری معروف بود؛ چون در اغلب این آثار، آریا با دو دستش بازوکا می گرفت که شبیه لوله بخاری میشد!
نوری در تیم بازنویسی این نوع اکشن-تجاری‌ها فعالیت پررنگی داشت؛ روند کار این طور بود که برخی تهیه‌کننده‌های تجاری‌ساز نظیر شعبانعلی اسلامی، فیلمنامه های تصویب شده‌ی ارشاد را خریده و بدل به اکشن می کردند و به اصطلاح جلد فیلمنامه ی تصویبی را می خریدند و متن را عوض می کردند. پرویز نوری در کنار فریدون جیرانی از جمله نویسندگانی بودند که در بازنویسی این قبیل فیلمنامه ها نقش داشتند. گلها و گلوله‌ها، گریز، آخرین خون و…، ازجمله چنین آثاری بودند.

نوری فعالیت خود به عنوان نگارش نقد و تحلیلهای سینمایی را نیز تقریبا تا زمان مرگ ادامه داد و برای نشریات مختلف از هدف تا فیلم، سینما و سینماجهان و… و این اواخر اعتماد، مینوشت.

نوری در اواخر دهه هشتاد از سوی داریوش مهرجویی به بازی در فیلم  در جستجوی زیبایی (اپیزود اول، طهران، تهران) دعوت شد و همراه با همسر خود در این فیلم بازی شیرینی ارائه کرد. بعد از این بازگشت به سینما، نوری بنا داشت با همکاری فرامرز فرازمند-باجناق مهرجویی و تهیه‌کننده سنتوری- فیلمی با عنوان زن شیشه ای را با مضمون دورافتادگی یک مادر و فرزند بسازد اما با مرگ فرازمند، این مساله ناتمام ماند.